Pijnlijke opmerkingen in de klas tekenen Belgisch Marokkaanse jeugd

Onrecht op school uit zich niet altijd via grote beslissingen over de studierichting of openlijke conflicten. Het kan ook subtiel aanwezig zijn in een opmerking over het niveau van het Nederlands of in verbazing over goede resultaten van een leerling met een Marokkaanse herkomst.

Lees ook : Discriminatie of verkeerd ingeschat? Belgisch schooladvies laat diepe sporen na bij Marokkaanse jeugd

Het onderzoek, in 2025 gepubliceerd in Social Psychology of Education, is gebaseerd op diepte-interviews met veertien duo’s van een ouder en een jongere van Marokkaanse herkomst. In totaal deden 28 respondenten mee aan dit onderzoek naar de perceptie van rechtvaardigheid op school.

De auteurs van de studie leggen de focus op ongevoelige opmerkingen, racistische uitlatingen of micro-agressies. Uit de verzamelde gegevens blijkt dat 21 van de 28 deelnemers dit soort situaties zelf heeft meegemaakt of heeft geobserveerd in de schoolomgeving.

Deze uitspraken zijn niet altijd directe beledigingen, maar nemen soms de vorm aan van dubbelzinnige complimenten. Een voorbeeld hiervan is wanneer een docent zijn verbazing uitspreekt over de goede beheersing van het Nederlands door een leerling.

In de interviews geven de jongeren aan dat zulke opmerkingen overkomen als een herinnering dat zij niet volledig tot de meerderheidsgroep behoren. Daarnaast maken de onderzoekers melding van hardere racistische of islamofobe uitspraken die de relatie tussen docent en leerling beschadigen.

De verzamelde getuigenissen laten zien dat diverse jongeren het gevoel hebben dat hun capaciteiten structureel worden onderschat. De verwachtingen van docenten liggen vaak lager, waardoor scholieren met Marokkaanse roots het gevoel hebben dat zij zich extra moeten bewijzen om serieus te worden genomen.

Lees ook : Verrassende peiling: meerderheid Belgen wil illegale migranten met baan paspoort geven

De wetenschappers concluderen dat deze ervaringen door de betrokkenen worden gekoppeld aan hun collectieve identiteit. Een opmerking tegen een specifieke leerling voedt daardoor de bredere perceptie dat de gehele minderheidsgroep op een andere manier wordt beoordeeld in het onderwijs.