Marokkaanse Nederlanders pikken het niet meer: "Wij kiezen niet tussen twee landen!"

Dit blijkt uit het onderzoek "Migranten met Marokkaanse afkomst, land van herkomst en toekomst", uitgevoerd door Rasit Bal en Dick de Ruijter. Waar de eerste generatie gastarbeiders hun aanwezigheid in Europa als tijdelijk zag en de blik op Marokko hield, is de relatie bij hun kinderen en kleinkinderen veranderd. Nederland is het land waar zij zijn geboren, getogen en hun gezinnen stichten, waardoor de noodzaak om te kiezen tussen beide landen vervalt.

Lees ook : Marokkanen in Nederland: huwelijk wekt vergeten identiteit tot leven

De identiteit van deze groepen is niet statisch en verschilt per context. In het professionele of schoolse leven kan de Nederlandse identiteit dominant zijn, terwijl bij familiegelegenheden, geboortes of religieuze feesten de Marokkaanse herkomst sterk naar voren komt. Het publieke debat heeft integratie en de band met Marokko jarenlang als tegenpolen gezien, maar dit onderzoek toont aan dat deze loyaliteiten juist naast elkaar bestaan.

Jonge Marokkaanse Nederlanders passen niet in het klassieke plaatje van volledige assimilatie, maar ze leven evenmin gescheiden van de samenleving. Ze spreken Nederlands en bouwen hier een sociaal leven op, terwijl ze tegelijkertijd een diverse band met Marokko behouden via religie, vakanties of familieherinneringen. Deze relatie kan intens, discreet of wisselvallig zijn, waardoor zij zich niet in één specifiek hokje laten plaatsen.

De weigering om te kiezen is mede een reactie op de buitenwereld. In Nederland worden zij soms als Marokkaan gezien, terwijl men hen in Marokko als Nederlander beschouwt. Dit zorgt voor een dubbele blik en spanningen, waarbij het gevoel ontstaat in geen van beide werelden volledig geaccepteerd te worden. De vraag of iemand "meer Marokkaan of meer Nederlander" is, schiet daardoor tekort volgens het onderzoek.

Hoewel deze gelaagde identiteit zorgt voor de vrijheid om zelf tradities vorm te geven, brengt het ook kwetsbaarheid met zich mee. Er is kritiek vanuit beide hoeken: sommigen vinden hen niet Nederlands genoeg, anderen niet Marokkaans genoeg. Desondanks toont de studie aan dat deze complexiteit inmiddels de norm is voor een mobielere en hoger opgeleide generatie die tussen verschillende culturele kaders leeft.

Lees ook : Marokkaanse Nederlanders: geen geld meer naar Marokko, drastische breuk

Uiteindelijk is de relatie met beide landen getransformeerd. Het gaat niet langer om een keuze tussen twee loyaliteiten, maar om het combineren van meerdere erfenissen. Het onderzoek verduidelijkt dat nieuwe generaties weigeren hun Marokkaanse achtergrond uit te wissen om Nederlander te zijn, of omgekeerd. Hun identiteit vormt zich juist in de ruimte daartussen.