Gemeenten en jeugdzorgorganisaties sturen jongeren met gedragsproblemen soms naar het buitenland wanneer in Nederland geen geschikte plaats beschikbaar is, blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur.
Op Bladna.nl: Kinderen zitten al jaar thuis in Marokko, maar mogen niet naar moeder in Nederland
Sommige plaatsingen duren maximaal drie jaar. Een deel van de jongeren komt zelfs buiten de Europese Unie terecht, waaronder bij een project van Multi Plus Zorg in Marokko.
De betrokken tieners hebben geen Marokkaanse achtergrond. Volgens de directrice van de organisatie kan hun gebrek aan kennis van het land en de taal juist helpen bij hun begeleiding. Omdat ze voor dagelijkse zaken sterker afhankelijk zijn van hun begeleiders, zouden ze zich volgens haar beter op hun traject kunnen richten.
De jongeren keren iedere drie maanden enkele dagen naar Nederland terug. Daardoor kunnen ze vervolgens opnieuw naar Marokko reizen zonder een visum te moeten aanvragen. Multi Plus Zorg zegt in vijf jaar tijd twaalf jongeren in zijn Marokkaanse project te hebben ontvangen.
Inspectie kan in Marokko niet controleren
Hoogleraar jeugdrecht Mariëlle Bruning plaatst grote vraagtekens bij de praktijk. Zij vindt het zorgwekkend dat minderjarigen zo ver van Nederland worden geplaatst in een land waarmee ze geen band hebben.
De Nederlandse Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd ontvangt breder signalen over buitenlandse jeugdzorglocaties waar jongeren geen onderwijs zouden krijgen, opgesloten of fysiek gefixeerd worden of lange dagen onbetaald zouden moeten werken.
Die beschuldigingen worden in het Nieuwsuur-onderzoek niet rechtstreeks aan het centrum in Marokko toegeschreven. Multi Plus Zorg benadrukt dat zijn plaatsingen vrijwillig gebeuren en worden afgesproken met de jongeren, ouders, jeugdzorg en gemeenten.
Het grote probleem is het toezicht. Nederlandse inspecteurs kunnen geen onderzoek uitvoeren in Marokko en gemeentelijke medewerkers of hulpverleners bezoeken buitenlandse instellingen maar zelden. Een deel van de controle gebeurt daardoor via videogesprekken. Bruning noemt dat onvoldoende.
Nederlandse autoriteiten zijn al sinds 2009 op de hoogte van risico’s rond buitenlandse plaatsingen. Toch weet de regering niet hoeveel Nederlandse jeugdzorgkinderen momenteel in het buitenland verblijven. De laatste landelijke telling dateert uit 2007 en kwam toen uit op 330.
Op Bladna.nl: Vader overleden, moeder naar Marokko vertrokken: tiener dakloos en alleen achtergelaten in Nederland
Minister voor Jeugd Mirjam Sterk noemt de situatie zorgwekkend. De Tweede Kamer heeft gevraagd buitenlandse plaatsingen zoveel mogelijk te beperken, maar een volledig verbod bestaat niet.