Nederlandse gemeenten zoeken bezit in Marokko, samenwerking is "niet optimaal"

Een onderzoek kan worden gestart wanneer een gemeente over voldoende concrete aanwijzingen beschikt dat iemand vastgoed of ander vermogen in Marokko bezit.

Lees ook : Nederland gebruikt Marokkaans CIN-nummer om huizen in Marokko op te sporen

De gevolgen kunnen aanzienlijk zijn. Wanneer een woning of stuk grond niet bij de gemeente is gemeld, kan het recht op bijstand opnieuw worden beoordeeld. In bepaalde gevallen moet de ontvanger meerdere jaren aan uitgekeerde bijstand terugbetalen. De procedure staat beschreven in de officiële Handreiking inkomen en vermogen in het buitenland V2026 van het UWV.

Gemeenten kunnen voor een grensoverschrijdend onderzoek een beroep doen op het Internationaal Bureau Fraude-informatie. Het IBF is onderdeel van het UWV en coördineert onderzoeken naar inkomen en vermogen buiten Nederland.

Een aanvraag moet voldoende nauwkeurige informatie bevatten. Bij een onderzoek in Marokko wordt gemeenten onder meer gevraagd een kopie van het Marokkaans paspoort en het nummer van de Marokkaanse identiteitskaart, het CIN, aan te leveren.

Ook het vermoedelijk adres, de betrokken wijk en indien mogelijk een eigendomsbewijs kunnen belangrijk zijn. Wanneer geen duidelijk adres beschikbaar is, kan een gedetailleerde routebeschrijving naar de woning worden toegevoegd.

De samenwerking is gebaseerd op afspraken over sociale zekerheid tussen Nederland en Marokko. Daarbij speelt artikel 30A van het in 2016 gewijzigde administratieve akkoord tussen beide landen een centrale rol. De onderzoeken verlopen via een speciaal comité. Daarin werken de betrokken autoriteiten samen met de sociaal attaché van de Nederlandse ambassade in Rabat, de Marokkaanse vastgoedregistratie en het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Adres en registratie bemoeilijken onderzoek

Een controle in het Marokkaans kadaster levert niet altijd onmiddellijk uitsluitsel op. Volgens de UWV-handleiding worden niet alle vastgoedtransacties verplicht geregistreerd of overgeschreven.

Een woning kan daardoor nog op naam van de staat of een projectontwikkelaar staan, terwijl iemand anders er feitelijk eigenaar van is. In bepaalde landelijke gebieden komt formele registratie van vastgoed bovendien minder vaak voor.

Lokale autoriteiten kunnen daarom een belangrijke rol spelen. Via het Marokkaanse ministerie van Binnenlandse Zaken kan worden geprobeerd vast te stellen of iemand een woning of stuk grond bezit en waar het precies ligt.

Ook de adresgegevens kunnen een obstakel vormen. Sommige straten en dorpen hebben geen officiële naam, woningen beschikken niet altijd over een huisnummer en bestaande nummeringen kunnen veranderen. Nederlandse gemeenten hebben daardoor soms alleen onvolledige of moeilijk te controleren informatie.

Wanneer een pand eenmaal is gevonden, kan het comité gegevens opvragen bij de Marokkaanse vastgoedregistratie. Met een kadastraal nummer of GPS-coördinaten kunnen zowel actuele als historische gegevens worden gezocht. Het vastgoed kan daarnaast worden getaxeerd door een erkende deskundige die door de Nederlandse ambassade is geselecteerd. Daarvoor is wel toestemming nodig van de betrokken bijstandsgerechtigde.

Gemeenten gebruiken ook andere aanwijzingen. Wie tijdens opeenvolgende reizen steeds op hetzelfde adres in Marokko verblijft, kan daarmee de aandacht trekken van de Nederlandse instanties.

Het UWV waarschuwt dat vooraf moeilijk te voorspellen is hoelang een onderzoek in Marokko zal duren en wanneer de resultaten beschikbaar komen. Nederland is voor een belangrijk deel afhankelijk van informatie van Marokkaanse instanties. Ondanks pogingen om de samenwerking goed te onderhouden, verloopt die volgens de handleiding "niet altijd optimaal".

Lees ook : Elk jaar naar hetzelfde adres in Marokko? Opgelet, Nederland controleert verborgen woningen

Dat betekent niet dat Marokko systematisch weigert mee te werken. Er bestaat een officiële structuur waarbij de ambassade, het ministerie van Binnenlandse Zaken, de vastgoedregistratie en lokale autoriteiten betrokken zijn. De snelheid en het resultaat van Nederlandse onderzoeken naar niet-aangegeven vastgoed blijven echter sterk afhankelijk van de informatie die in Marokko kan worden gevonden en van de medewerking van de betrokken diensten.