"Marokkaan" is cool op het vmbo

Van de Weerd opereert graag op het grensvlak van culturele antropologie en taalkunde. Ze was gedurende negen maanden toehoorder in een klas waar vmbo-leerlingen vooraf te horen kregen dat ze onderzoek kwam doen naar "iets met taal en identiteit".

Ze vertelt in NRC dat het haar meteen opviel dat ze elkaar overheersend aanduiden met ’Marokkaan’, ’Nederlander’, ’buitenlander’ of ’Turk’. Dat blijkt een cool etiket te zijn, ontdekte Van de Weerd. "Net als ’buitenlander’. Het geeft aanzien in de sociale hiërarchie van de klas. ’Nederlander’ is juist niet cool. Dat staat voor een beetje suffig en voor alles volgens de regeltjes doen."

"Voor hen is het een geuzennaam. Misschien heeft het ook iets te maken met de macht van het getal. Vijftig procent van de leerlingen in de klas heeft op de een of andere manier een migratieachtergrond. Ze zijn zich ook bewust van de labels die in het maatschappelijk debat worden gebruikt. Het kan een slimmigheid zijn: als die etiketten toch bestaan, kun je ze beter in je voordeel gebruiken. Een deel van de docenten gaat mee met die aanduidingen, een ander deel benadrukt dat alle leerlingen toch Nederlanders zijn," aldus Van de Weerd in NRC.

Ook opvallend is dat ze in plaats van ’Nederlander’ meestal de term ’Hollander’ gebruiken. Dat etiket is in Limburg meestal voorbehouden aan mensen die van buiten de eigen provincie komen. "De labels die mensen gebruiken kunnen verschillende betekenissen hebben. Als wetenschapper heb ik daar niets van te vinden. Het is hun keuze. Het zegt wel veel over de maatschappij van en het gebruik van etiketten daarin," sluit ze af.