Marechaussee mag controleren op basis van etniciteit

Het betreft de MTV-controles (Mobiel Toezicht Veiligheid), dat is een vorm van vreemdelingentoezicht in de grensgebieden aan de binnengrenzen van de Europese Unie. De controle is gericht op de bestrijding van illegaal verblijf in Nederland en vindt vaak plaats op luchthavens bij vluchten uit lidstaten van de EU, en op wegen en vaarwegen in de grensgebieden met Duitsland en België. De controle heeft niet als doel strafbare feiten op te sporen, maar de identiteit, nationaliteit en verblijfsstatus van personen vast te stellen. Dit mag, ook zonder dat er aanwijzingen of vermoedens van illegaliteit zijn.

Lees ook: Nederland slungelt met aanpak moslimdiscriminatie

Etniciteit slaat volgens de rechter op de "onveranderlijke uiterlijke kenmerken, in het bijzonder huidskleur of ras". Die kenmerken kunnen een aanwijzing zijn voor iemands nationaliteit of verblijfsstatus. Van belang is ook dat etniciteit nooit de enige reden is voor controle. "Het enkele gegeven dat etniciteit een rol speelt in het kader van het MTV is niet per definitie discriminerend en kan dus geen grond opleveren voor een algemeen verbod. Het kunnen vaststellen van de nationaliteit is voor de doeltreffendheid van het MTV van zwaarwegend belang, omdat die bepalend kan zijn voor iemands verblijfsstatus", stelt de rechter geciteerd door NOS. "Etnische uiterlijke kenmerken hoeven niet, maar kunnen wel een objectieve aanwijzing zijn voor iemands herkomst of nationaliteit."

Lees ook: Discriminatie op Nederlandse woningmarkt zeer alarmerend

Een aantal burgers en maatschappelijke organisaties, waaronder Amnesty International, hadden de zaak tegen de marechaussee aangespannen. "Deze uitspraak is een enorme gemiste kans voor Nederland. De deur voor discriminatie staat wagenwijd open. Dat is schadelijk, voor iedereen in Nederland maar ook voor de marechaussee. Heel erg zuur", reageerde Jelle Klaas, de advocaat van de klagers, na de uitspraak. De eisers gaan waarschijnlijk in beroep tegen de uitspraak.