Schrijver Abdelkader Benali maakte de lange autorit deze zomer opnieuw met zijn gezin. Na een reis van precies 2488 kilometer vanuit Marokko kwamen ze terug in Amsterdam, waar AT5 hen opwachtte bij het Van Eesteren Museum.
Lees ook : Marokkanen in Nederland: Marokko-reis is niet meer heilig
"Ja, het was een lange reis. Het is bij elkaar 5000 kilometer gereden heen en weer. Een reis om nooit meer te vergeten", vertelt Benali in de video van AT5.
Zijn 10-jarige dochter liet onderweg al merken dat zo’n dagenlange autorit voor een nieuwe generatie minder vanzelfsprekend is. Ze waren op de heenweg nog niet eens voorbij Breda toen ze zei: "Ik wil naar huis. Ik ben misselijk. Ik wil vliegen."
Voor veel Marokkaanse gezinnen in Nederland hoorde de rit vroeger juist onlosmakelijk bij de zomervakantie. Volgens Benali was de reis toen veel directer. "Vroeger was het zo: je stapte de auto in hier en in Marokko stapte je uit."
Tegenwoordig pakt zijn gezin het anders aan. "Nu is het zo dat wij stoppen, we overnachten, we bekijken wat steden. We nemen ook niet meer zoveel spullen mee, want als je wat wilt versturen kan het via een busmaatschappij. Het is allemaal veel minder chaotisch."
Van familiegewoonte naar museumstuk
Die veranderende reis staat centraal in de tentoonstelling "Onderweg naar (t)huis" in het Van Eesteren Museum in Amsterdam. De tentoonstelling gaat over de voorbereiding, de lange tocht door Europa, de aankomst in Marokko en de spullen en cadeaus die gezinnen onderweg meenamen. De tentoonstelling is nog tot 6 september te zien.
Benali maakte de tentoonstelling samen met Ewa Scheifes en Clara Gomes. Scheifes vertelde dat ze tijdens de voorbereiding veel mensen spraken die tegenwoordig vaker naar Marokko vliegen. Juist daarom wilden ze het oude reisritueel vastleggen voordat het verder verandert.
Een van Benali’s favoriete voorwerpen in de tentoonstelling is een jasje met veel zakken. Vroeger vond hij zo’n kledingstuk nog gênant. Onderweg bleek het juist bijzonder praktisch.
"Dus je moest Belgische valuta bij je hebben, Luxemburgse valuta, Franse, Spaanse valuta en dirhams. Dat moest ergens in. Je had tickets bij je, weet je wel, van de oversteek. Nou, en geen beter jasje om die hele reisadministratie bij je te houden."
Ook de spullen die vanuit Marokko mee terugkwamen, maakten deel uit van het ritueel. Benali nam dit keer iets heel eenvoudigs mee: "Ja, dus vroeger nam je altijd wat mee uit Marokko. En, nou ja, voor hier heb ik een watermeloen meegenomen. De grootste die ik kon krijgen."
Lees ook : Marokkaanse Nederlanders: geen geld meer naar Marokko, drastische breuk
De rit tussen Nederland en Marokko verdwijnt niet van de ene op de andere dag. Maar gezinnen vliegen vaker, nemen minder spullen mee en maken van de autorit zelf steeds meer een reis met tussenstops. Wat voor eerdere generaties Marokkaanse Nederlanders bijna vanzelfsprekend bij de zomer hoorde, wordt daardoor langzaam iets uit een andere tijd.