De twee missies staan beschreven in het 27e jaarverslag van de Europese Unie over wapenexportcontrole, dat in april 2026 door de Raad van de EU werd aangenomen. Het verslag bevat onder meer de activiteiten die in 2024 met partnerlanden werden georganiseerd.
Lees ook : Wapenarsenaal uit Europa onderschept in haven Nador
De eerste reis bracht Marokkaanse vertegenwoordigers van 27 tot en met 29 augustus 2024 naar Aqaba in Jordanië. Ook Algerije, Jordanië en Tunesië namen deel. De EU spreekt uitsluitend over vertegenwoordigers van de "bevoegde autoriteiten" en vermeldt niet van welke Marokkaanse diensten zij afkomstig waren.
Centraal stond het risico dat wapens na levering op een andere bestemming terechtkomen dan waarvoor ze oorspronkelijk waren bedoeld.
De deelnemers werkten daarom rond controles van de uiteindelijke gebruiker en het werkelijk gebruik van geleverde wapens. Ook de rol van de douane bij wapenexport, voorraadbeheer en het markeren en traceren van wapens kwamen aan bod. Tijdens het programma werd bovendien een bezoek gebracht aan de luchthaven van Aqaba.
Van eindgebruiker naar havencontrole
Nog geen drie maanden later reisden vertegenwoordigers uit Marokko en Montenegro naar Tallinn. De studiereis van 11 en 12 november draaide ditmaal om wapens die een land passeren of in een haven worden overgeladen. Daarbij ging veel aandacht naar samenwerking tussen de autoriteiten die vergunningen afgeven en de douane.
De delegaties bezochten ook Muuga, één van de belangrijkste havens van Estland. Daar kregen ze ter plaatse uitleg over douaneprocedures, risicoanalyses en de manier waarop specifieke vracht wordt geselecteerd voor extra controles.
De twee reizen richtten zich daarmee op verschillende delen van dezelfde keten. In Jordanië ging het vooral om de vraag waar wapens uiteindelijk terechtkomen en hoe kan worden voorkomen dat ze worden omgeleid. In Estland stond juist de controle tijdens transit en overslag centraal.
Het Europees rapport zegt niet hoeveel Marokkaanse vertegenwoordigers aan beide programma’s deelnamen. Ook staat nergens dat het om militairen ging. De enige officiële omschrijving is dat vertegenwoordigers van de bevoegde autoriteiten aanwezig waren.
Lees ook : Néonazi met Marokkaanse vader krijgt zware straf
Voor Marokko laten de twee missies wel zien dat het land zijn controles rond wapentransfers niet alleen aan de eigen grens probeert te versterken. In 2024 werd daarvoor ervaring opgedaan van een luchthaven in Jordanië tot een Europese haven aan de Oostzee.