Joods Marokkaanse Jacky zal de geuren van Marokko nooit vergeten

Het Nieuw Israëlitisch Weekblad, een opinietijdschrift en cultureel magazine gericht op de Nederlands-Joodse gemeenschap, draagt bij aan de bekendmaking van deze stille exodus met een achtdelige serie over Joodse vluchtelingen uit verschillende Arabische landen.

Eén van hen is Jacky Suissa uit Marokko. Hij werd in 1946 geboren als vijfde in een gezin van zeven kinderen in het Marokkaanse plaatsje Safi, en groeide op in Casablanca. Zijn vader kwam uit Essaouira, de kustplaats die lang een meerderheid aan Joodse inwoners heeft gekend. Op sjabbat gingen ze ’s ochtends naar de synagoge, daarna vertrokken ze met een tas vol eten naar het zwembad. De grens tussen Joden en moslims was dun. Ze gingen uitstekend met elkaar om. "Eén geur brengt me direct terug naar mijn jeugd in Marokko: die van harira, de pittige tomatensoep met kikkererwten waarmee moslims dagelijks het vasten braken tijdens de ramadan. Onze buren in Casablanca kwamen die vaak langsbrengen."

Als Arabisch thuisland voor Joden nam Marokko een uitzonderingspositie in. Joden werden na 1948 niet verdreven, en als ze vertrokken, konden ze, in tegenstelling tot andere Arabische landen, hun bezittingen meenemen. Joods leven in Marokko kent een lange geschiedenis. Al tweeduizend jaar geleden, na de verwoesting van de tweede tempel, trokken Joden naar het Noord-Afrikaanse land en vormden er hechte gemeenschappen. Later maakten Spaanse Joden de oversteek, op de vlucht voor de inquisitie. De Joden leefden in mellahs, zoals hun buurten genoemd werden.

De familie Suissa vertrok in 1962 naar Israël, maar de herinneringen uit het leven van Jacky Suissa illustreren hoe het leven van veel Joden in Marokko er lang heeft uitgezien: in harmonie met de moslimburen.