De moeilijke evenwichtsoefening van Marokko in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne

Marokko heeft zijn standpunt gewijzigd over de VN-resoluties betreffende Rusland. Terwijl het koninkrijk op 2 maart 2022 niet deelnam aan de stemming over sancties tegen het land dat Oekraïne is binnengevallen, stemde het donderdag met 140 andere landen voor de Russische terugtrekking uit het Oekraïense grondgebied. Het Marokkaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zei de ontwikkeling van de "situatie" "met bezorgdheid" te volgen en omschreef deze als een "militaire escalatie".

Lees ook: Oorlog Rusland-Oekraïne: "Marokko heeft geen andere keuze dan neutraal te blijven"

Ook op 24 maart 2022 onthield het koninkrijk zich van een stemming over een resolutie die Rusland vroeg de aanvallen te stoppen, schrijft EFE. De reactie van Oekraïne liet niet lang op zich wachten. President Volodimir Zelensky riep op 2 april zijn ambassadeur in Rabat terug. In oktober stemde Marokko wel voor een resolutie waarin de Russische annexatie van vier Oekraïense regio’s werd veroordeeld. Diezelfde maand benoemde Oekraïne een nieuwe ambassadeur in Rabat, maar hij heeft zijn geloofsbrieven nog niet gepresenteerd. Zowel de Spaanse premier Pedro Sanchez als het hoofd van de Europese diplomatie, Josep Borrell, hebben de Russische inval in Oekraïne veroordeeld tijdens hun recente bezoeken aan Rabat, terwijl hun Marokkaanse collega’s kozen om zich liever niet over het onderwerp uit te laten.

Historicus Bernabé López linkt de veranderende positie van Marokko aan de steun van Rusland in het Sahara-conflict. "Rusland heeft Marokko altijd gesteund. Daarom wil het koninkrijk niet boos worden op het land", verklaart López, die eraan herinnert dat Moskou het vetorecht heeft in de VN-Veiligheidsraad. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov had in februari een uitwisseling met de Marokkaanse ambassadeur in Moskou, na een rondreis door de Noord-Afrikaanse regio waar Marokko niet bij was. De Sahara stond centraal in hun gesprekken, aldus lokale Marokkaanse bronnen.

Lees ook: Leverde Marokko tanks aan Oekraïne?

"Marokko gebruikt de Oekraïense crisis om westerse mogendheden onder druk te zetten om een duidelijker standpunt in te nemen over de Sahara en zijn autonomie-initiatief te steunen", aldus Said Saddiki, analist bij het Marokkaans Instituut voor Politieke Analyse (MIPA). Maar Marokko zal "zijn standpunt moeten herzien" als de crisis aanhoudt. In een dergelijke context zou het "moeilijk" zijn voor Marokko om deze neutraliteit te handhaven en "een spel van evenwicht te blijven spelen", zei Lopez. En Saddiki concludeert dat Marokko "in het midden wil blijven; het wil de Russen of Oekraïne niet voor het hoofd stoten. Het is moeilijk, maar het is er tot nu toe in geslaagd".