19 november 2024 - 17:10 - Marokko
Zo’n 5,5 miljoen jaar geleden zorgde een vernauwing van de Straat van Gibraltar, de zeestraat tussen Spanje en Marokko, voor een dramatische daling van het waterpeil in de Middellandse Zee. De zee verloor toen maar liefst 70% van haar watervolume, blijkt uit een studie gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications.
Dit fenomeen, dat zich afspeelde tussen 5,97 en 5,33 miljoen jaar voor Christus, aan het einde van het Mioceen tijdperk, werd veroorzaakt door verschuivingen van tektonische platen. De sluiting van de zeestraat verminderde de wateruitwisseling tussen de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan, wat leidde tot een sterke toename van het zoutgehalte in de Middellandse Zee. Deze periode staat bekend als de ’Messiniaanse zoutcrisis’, genoemd naar de Italiaanse stad Messina.
Lees ook: Marokko onthult 515 miljoen jaar oude "onderwater-Pompeï"
"De bodem van de Middellandse Zee werd bedekt met een zoutlaag van 2 tot 3 kilometer dik", zegt Giovanni Aloisi, geochemicus en directeur van het onderzoek. "Deze zoutlaag had een volume van een miljoen kubieke kilometer."
De daling van de zeespiegel is al langer onderwerp van discussie onder wetenschappers. "Sommige theorieën stelden dat het waterpeil nauwelijks was gedaald, terwijl anderen beweerden dat de zee bijna volledig was opgedroogd", aldus Aloisi. Analyse van chloorisotopen in de zoutlaag toont aan dat de crisis in twee fasen verliep.
In de eerste fase, die ongeveer 35.000 jaar duurde, was de Middellandse Zee nog gevuld met water. "Maar de vernauwing van de zeestraat bemoeilijkte de uitstroom van zout water naar de Atlantische Oceaan", legt Aloisi uit. Hierdoor hoopte zout zich op in het oostelijke deel van de Middellandse Zee.
Tijdens de tweede fase, die zo’n 10.000 jaar duurde, sloot de zeestraat zich volledig af. "De Middellandse Zee werd afgesloten van de Atlantische Oceaan en de wateruitwisseling stopte", zegt Aloisi. De toenemende zoutconcentratie leidde tot verdamping en een daling van het waterpeil met 70%. Deze situatie duurde voort tot de Straat van Gibraltar weer openging.
De crisis had grote gevolgen voor het landschap en de biodiversiteit van de Middellandse Zee. "Alleen micro-organismen kunnen overleven bij zo’n hoog zoutgehalte", merkt Aloisi op. Door de droogte zou zelfs een landbrug zijn ontstaan tussen Afrika en Europa, waardoor zoogdieren zoals geiten, knaagdieren en konijnen de Balearen konden bereiken, zo blijkt uit eerdere studies.
Lees ook: Oudste landbouwsite van de prehistorie ontdekt in Marokko
De daling van de zeespiegel beïnvloedde ook de luchtcirculatie boven het Middellandse Zeegebied en leidde tot meer vulkanische activiteit in de regio. "70% van het watervolume van de Middellandse Zee is een enorme hoeveelheid water die druk uitoefent op de aardkorst", aldus Aloisi.
Lees meer
Een nieuwe, baanbrekende studie door geologen wijst erop dat de Straat van Gibraltar aan een langzaam sluitingsproces is begonnen. Deze smalle zeestraat, die Europa en Afrika...
Ter gelegenheid van de Wereldklimaatdag op 8 december, vond zaterdag in Nador een workshop plaats over de uitdagingen van klimaatverandering, met speciale aandacht voor de...
Marokko barst van de adembenemende landschappen, van de woestijnduinen in de Sahara tot de golven van de Atlantische Oceaan. De Franse krant Le Figaro zette de tien mooiste...
Slechts 14 kilometer zee scheidt Spanje en Marokko op het smalste punt van de Straat van Gibraltar. Deze korte afstand voedt al decennia de ambitie om een vaste landverbinding...
Spanje en Marokko werken actief aan de realisatie van een tunnel onder de Straat van Gibraltar. Beide landen hebben al 104 miljoen euro geïnvesteerd in dit miljardenproject, dat...
De plannen voor een tunnel onder de Straat van Gibraltar, die Marokko met Spanje moet verbinden, worden concreter. Nizar Baraka, de Marokkaanse minister van Uitrusting en Water,...
Het gigantische project om Spanje en Marokko te verbinden met een tunnel onder de Straat van Gibraltar is weer actueel. Na jaren van stilstand lijken er nu concrete stappen...
Twintig jaar na de verwoestende tsunami in de Indische Oceaan, die aan bijna 228.000 mensen het leven kostte, is de vraag naar de kans op zo’n ramp weer actueel. Ook Marokko...
De plannen voor een tunnel onder de Straat van Gibraltar, die Marokko en Spanje met elkaar moet verbinden, krijgen een impuls. Er wordt gehoopt dat dit megaproject rond 2040 in...
In Marokko is het oudste en grootste landbouwcomplex van Afrika buiten de Nijlvallei ontdekt. Deze vondst verandert onze kijk op de geschiedenis van de Maghreb-regio. Een team...
