Het nieuw leven van Ahmed Aboutaleb: boek, Beni Sidel en kritiek op Den Haag

Het overlijden van zijn vader in oktober vorig jaar, kort na Aboutalebs afscheid als burgemeester, was een emotioneel moment. Aboutaleb was in Singapore toen zijn zus hem belde over zijn stervende, dementerende vader in een Haags ziekenhuis. Hoewel hij enkele dagen eerder al afscheid had genomen, gaf hij via de telefoon toestemming: "Het is goed zo." Aboutaleb beschrijft het grote gemis van zijn vader, met wie hij een vriendschappelijke, semi-intellectuele band onderhield. Hij vertelt dat zijn vader, zelfs in zijn demente fase, zijn moeder dagelijks vroeg: "Komt Ahmed vandaag nog?"

Lees ook: Ahmed Aboutaleb populairste premierkandidaat in Nederland

Zijn vader had nog twee laatste wensen met betrekking tot Beni Sidel, het Marokkaanse bergdorp waar Aboutaleb zijn jeugd doorbracht. De eerste wens was het boren naar water, wat onverwachts lukte. De tweede wens, de herbouw van het ouderlijk huis dat zijn opa ooit met modder en stro bouwde, is nu ook gerealiseerd. Aboutaleb toonde beelden van het gerenoveerde huis met stromend water, elektriciteit en glimmende plavuizen. Het contrast met de armoede van zijn jeugd is pijnlijk, zo stelt hij. Hij beseft dat hij "aan alle kanten geluk" heeft gehad. De littekens van zijn zware jeugd, getekend door armoede en de mishandeling op de koranschool – een periode die hij gruwelijk noemt – benadrukken voor hem het belang van onderwijs en het principe van delen, zelfs als je weinig hebt.

Het principe van delen is de basis voor zijn kritiek op de bezuinigingsdrift in de politiek. "Daarom maakt het me ook zo boos als zo’n minister trots vertelt dat er twee miljard wordt bezuinigd op ontwikkelingssamenwerking. ’Yes! Ik ben de minister die twee miljard bezuinigt op de allerarmsten in de wereld, kijk mij eens.’ Dat wekt grote ergernis bij me op." Hij blikt ook terug op zijn zestien jaar als burgemeester van Rotterdam, waar hij "bijna wekelijks" merkte dat zijn Marokkaanse afkomst "politiek afrekenbaar" was. Hij haalt fel uit naar Leefbaar Rotterdam. Hij vond het "stuitend" toen Marco Pastors hem bij zijn installatie een envelop gaf om zijn Marokkaanse paspoort terug te sturen. Een recent dieptepunt was de verdraaiing van zijn handelsmissie naar Marokko door raadslid Benvenido van Schaik in 2023, wat hem veel kwaad deed.

Lees ook: Ahmed Aboutaleb renoveert ouderlijk huis en bouwt moskee in Marokko

Over een terugkeer naar de landelijke politiek is hij sceptisch. Hij noemt het Binnenhof "giftig, zo vreselijk" en te veel gericht op tegenstellingen in plaats van oplossingen. Volgens Aboutaleb heeft het land "echte leiders" nodig, zoals Nelson Mandela, die hun eigen achterban durven te trotseren. De oud-burgemeester, die zijn partij, de PvdA, verwijt niet genoeg naar hem en andere collega’s te luisteren, sluit Den Haag niet definitief uit, maar heeft momenteel andere prioriteiten. Zo is hij nu voorzitter van Jeugdzorg Nederland, adviseur bij ING en politiek duider bij RTL Tonight. Hij woont nog in Rotterdam en verhuist binnenkort naar een kleinere woning. Het ontbreken van nachtelijke telefoontjes ervaart hij als "een verademing," en hij besteedt nu veel tijd aan zijn kleinkinderen. Over zijn thuisbasis zegt hij: "Thuis is voor mij de uitspraak van Erasmus: heel de wereld is mijn vaderland."