Marokkaanse "verliest" haar naam in België

Nawal Berrada*, geboren in Marokko op 5 januari 1952, vestigde zich op 3 juli 1976 in Sint-Gillis. Sinds 12 november 1982 staat ze ingeschreven in het bevolkingsregister van deze Brusselse gemeente. Haar familienaam is correct gespeld met twee ’r’en op haar geboorteakte, die in Marokko is opgesteld en gecorrigeerd. Ook op haar rijbewijs, de vergunning voor haar handelszaak en de geboorteakte van haar in België geboren dochter, allemaal uitgegeven door de gemeente Sint-Gillis, staat haar naam als Berrada geschreven.

Lees ook: Koning Mohammed VI laat naam registreren als handelsmerk

Echter, op 18 februari 2019 noteerde een gemeentelijke medewerker haar naam als Berada, met slechts één ’r’, op een verblijfsattest. Hij motiveerde deze wijziging met de wet die door de minister van Justitie was ondertekend en die haar naturalisatie tot Belgische had bekrachtigd op 8 december 2000. Op 10 januari 2001 werd dit in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd, eveneens met de spelling Berada. Dit betekende het begin van de lange strijd van de Belgisch-Marokkaanse. In 2019 startte Nawal Berrada administratieve procedures om haar achternaam te laten rectificeren. Ze diende een verzoek tot naamswijziging in bij de FOD Justitie. Deze instantie antwoordde op 1 maart dat het niet om een ’naamswijziging’ ging, maar om een ’rectificatie’ waarvoor de gemeente Sint-Gillis als enige bevoegd was.

Nawal wendde zich vervolgens tot de gemeente Sint-Gillis met het verzoek haar naam te corrigeren. De gemeente weigerde echter. Sint-Gillis legde uit dat een ambtenaar van de burgerlijke stand haar naam niet kon wijzigen, aangezien de wet van 8 december 2000 de naturalisatie had verleend en de naam als Berada met één ’r’ had gespeld. Deze uitleg zorgde voor onbegrip bij Nawal, die opnieuw naar de FOD Justitie ging om de situatie uit te leggen. Daar verwees de dienst voor naams- en voornaamswijzigingen haar weer terug naar de gemeente. In december 2021 zocht ze opnieuw contact met de gemeente, maar stuitte weer op een weigering. Ze startte een procedure tot ’rectificatie van de burgerlijke stand’ bij de familierechtbank van Brussel en verzocht de rechtbank de gemeente te bevelen de registers van de burgerlijke stand te corrigeren en Berrada met twee ’r’en te schrijven.

Lees ook: Arabische erfenis: Spaanse namen met Marokkaanse roots

Op 27 januari 2023 nam de rechtbank geen beslissing. Volgens de rechtbank viel de ’rectificatie van de bevolkingsregisters onder de exclusieve bevoegdheid van de gemeentelijke overheid’. De rechtbank verklaarde zich uiteindelijk onbevoegd om zelf de correctie uit te voeren. Nawal gaf de moed niet op en diende opnieuw een verzoek in bij de gemeente, waarbij ze nadrukkelijk verwees naar de uitleg van de FOD Justitie. Tweeënhalve maand later boekte ze nog steeds geen vooruitgang. De ambtenaar van de burgerlijke stand beweerde nu dat ’er geen fout was gemaakt, aangezien de vrouw in 2001 een in Marokko opgestelde geboorteakte zou hebben overlegd waarop haar naam met één ’r’ was geschreven’. Dit betekende opnieuw een afwijzing voor Nawal. Ze zag zich genoodzaakt zich weer tot de FOD Justitie te wenden. Er kwam geen schot in de zaak. Met de hulp van haar advocaat diende ze op 23 juni 2024 een verzoek in bij de Raad van State, de hoogste Belgische bestuursrechter. Ook de Raad van State verklaarde zich onbevoegd en verzocht de gemeente, de FOD Justitie en de zeventigjarige om een bemiddelingspoging te ondernemen bij de Federale Bemiddelingscommissie.