EU geeft miljarden aan Marokko, maar eigen bedrijven strijken winst op

Het ontwerp voor het Instrument voor Europa in de Wereld regelt de externe financiering van de Europese Unie tussen 2028 en 2034. Dit plan behoudt in principe de toegang voor bedrijven uit buurlanden in het zuiden, waartoe Marokko behoort. Marokkaanse bedrijven kunnen daardoor blijven meedingen naar opdrachten voor wegen, digitale apparatuur, klimaatinfrastructuren of adviesdiensten.

Lees ook : Deal update: Marokko behoudt vrije toegang tot Europees luchtruim

Toch bevat het voorstel uitzonderingen die de kansen voor lokale bedrijven sterk verkleinen. Artikel 20 geeft de Europese Commissie de mogelijkheid om de toegang tot bepaalde contracten te beperken om de veiligheid, strategische belangen of toeleveringsketens van de Unie te beschermen. Hierdoor kunnen specifieke apparaten, technologieën of diensten bij een project in Marokko uitsluitend aan Europese bedrijven worden voorbehouden.

Volgens het rapport "Tied aid and strategic procurement", opgesteld in opdracht van de commissie Ontwikkelingssamenwerking van het Europees Parlement, dreigt de opening voor lokale leveranciers vooral theoretisch te blijven. Het rapport benadrukt dat de regelgeving niet verduidelijkt of beperkingen betrekking hebben op één aanbesteding, meerdere contracten of een heel financieringsprogramma.

Artikel 23 van het voorstel staat daarnaast toe om in specifieke gevallen rechtstreeks subsidies te verlenen aan particuliere bedrijven uit de Europese Unie. Een openbare aanbesteding is in zulke situaties niet nodig, waardoor Marokkaanse bedrijven geen concurrerend bod kunnen uitbrengen. Dit geldt met name voor investeringen in kritieke grondstoffen, digitale infrastructuur, strategische technologieën en klimaatbestendigheid.

Lees ook : Europa ontdekt industriële valkuil van Tanger Med

Wanneer een Europees bedrijf rechtstreeks wordt gekozen, worden lokale partijen hoogstens ingezet voor secundaire taken. Dit vermindert de economische opbrengsten voor Marokko, aangezien een deel van de inkomsten, geschoolde banen en technische kennis in Europa blijft. Verder stelt het rapport, op basis van cijfers van de OESO, dat het beperken van de concurrentie projecten 15 tot 30 procent duurder kan maken.