Dood Ilias (12) dreef Petra en Mohamed bijna uit elkaar

Ilias overleed in 2015, hij had bij het oversteken van een straat niet gezien dat er een bus naderde. Meteen na zijn dood werd het huis van zijn gezin een plaats van veel komen en gaan. Petra was aanvankelijk in de veronderstelling dat de Marokkaanse vrouwen op de bank in de huiskamer, kennissen waren van haar man Mohamed, maar ook hij bleek niet te weten wie ze waren. "Mensen komen gewoon. Zonder afspraak of veel woorden, uit grote betrokkenheid en warmte", zegt de 57-jarige Petra Jongerius in het AD.

Lees ook: De goudeerlijke liefdesles van Anwar

In de jaren daarna moest het koppel hun rouw verwerken in een cultureel diverse context en ging hun relatie daar steeds meer onder lijden. "Mijn man was heel boos. Op het busbedrijf en de politie. Daarover ging hij de juridische strijd aan. Hij had sterk het gevoel dat er iets van hem was afgepakt en dat daar vergelding tegenover moest staan. En hij verlangde terug naar Marokko, waar hij geboren is. Daar werd hij niet geconfronteerd met het overlijden van Ilias. Het leven is er anders, je kunt er meer opgaan in het leven op straat. Hij ging er steeds vaker en langer naartoe."

Petra trachtte haar pijn te verwerken met gesprekken met vriendinnen, yoga en lezen over rouw. "In boeken vond ik herkenning en daarmee erkenning van verdriet. Het was een soort troost dat veel anderen hetzelfde meemaken. Je kind verliezen is zo allesomvattend." Maar ze merkte dat in de Marokkaanse cultuur minder over de dood en emoties wordt gepraat. "Mensen komen wel samen, maar geven er minder woorden aan. Ik had juist erg de behoefte om over Ilias te vertellen en mijn gevoelens te uiten." Ondanks alle moeilijkheden kwam het koppel niet tot een breuk. "Ik besefte dat er tegen ingaan niet helpt. Het waren zíjn emoties en die wilde ik accepteren. Hij was boos op alles en iedereen, maar wat daar achter zat, was dat hij boos was op zichzelf. Hij voelde dat hij zijn kind niet heeft kunnen beschermen."

Petra nam het initiatief voor een boek over het thema en benaderde daarvoor schrijver Abdelkader Benali. "Er zijn veel boeken over rouw, maar niet in de Marokkaans-Nederlandse context. Ik hoop dat het uitnodigt tot nieuwsgierigheid en reflectie. Wij hebben ervaren dat als het crisis is, je teruggrijpt naar je eigen verleden en religie. Maar uiteindelijk beseften we dat ons verdriet de keerzijde is van de liefde voor Ilias en de rouw alles overstijgt."

Lees ook: Marokkaan in Spanje verliest vrouw en zoon op zee

Schrijver Abdelkader Benali schreef het verhaal van Petra en Mohamed neer in een mengeling van feiten en fictie. De overleden jongen in het boek is de 12-jarige Ilias, maar zijn ouders hebben andere namen gekregen. "Het is best confronterend om te lezen, omdat het dicht bij ons verhaal is gebleven. Maar ik voel een positieve opwinding dat het gelukt is. Benali heeft de gebeurtenissen met zijn verhaal ’rijker’ gemaakt met het toevoegen van elementen, waardoor een mooi nieuw verhaal is ontstaan. We hebben nu iets concreets in handen en hebben vorm kunnen geven aan het verlies. Het is ook een verkenning; waar persoonlijke en gezamenlijke grenzen liggen en hoe je die soms een beetje kan verschuiven om samen verder te gaan.’"

"Ilias zou nu 19 jaar zijn. Dat is de leeftijd waarop veel kinderen het huis uit gaan. Voor mij voelt de publicatie van het boek ook als een moment dat Ilias de wereld gaat ontdekken. Hij gaat op een andere manier voortleven en daar ben ik heel blij mee", aldus Petra.