België: toegang tot ouderenzorg voor mensen met migratieachtergrond blijft moeilijk

Het veranderen van een organisatiecultuur is een proces van lange adem. Het traject om de residentiële ouderenzorg aan te zetten tot meer diversiteit en cultuursensitiviteit, bestond uit leercyclussen met vormingsdagen, supervisiemomenten en individuele coaching. "Diversiteit wordt vaak aanzien als een moeilijk thema", zegt de Marokkaans-Belgische Saloua Berdai van de KDG Hogeschool. "Ook the sense of urgency om ermee aan de slag te gaan ontbreekt soms, en net dat was voor ons heel belangrijk. De deelnemers moesten bereid zijn om stappen te zetten en het thema diversiteit mocht in hun voorziening niet meer in zijn kinderschoenen staan. Onze tijd voor het onderzoek was beperkt en de verwachtingen waren hoog. We wilden zoveel mogelijk leren en transfereren naar de sector."

De deelnemers aan het traject zagen in dat hun manier van werken, ondanks goede bedoelingen, niet altijd inclusief is. Saloua hoopt dat ze er in slagen om bepaalde denkmechanismen in vraag te stellen. "We wisten op voorhand dat we geen lijstje met criteria gingen publiceren. Want dat is nog zo’n foute veronderstelling: ‘die mensen zijn anders, dus we verwachten een recept dat anders is en dat we kunnen afvinken’. Maar het is niet zo zwart-wit. Dit gaat over kwaliteitsvolle zorg aan alle mensen die het nodig hebben, en niet over integratie".

De huidige manier van zorgverlenen is vaak niet passend voor mensen van etnisch-culturele afkomst, mensen die in armoede leven of LGTBQ. "We moeten dominante, witte normen kritisch durven bekijken. In het werken aan diversiteitsplannen is het vaak zo dat vooral de quick wins vooropgesteld worden en zelden in de diepte en duurzaam wordt gewerkt. Dat vraagt bijvoorbeeld dat we stilstaan bij onze eigen gekleurde bril, en bij de onzichtbare barrières in onze organisatie. Er zijn dus verschillende wegen om te werken aan een cultuursensitieve zorgorganisatie", vult Saloua Berdai aan Zorgwijzer.

Veel zorgverleners zijn zich niet bewust van hun culturaliserend perspectief en zijn daarom ook blind voor de aspecten waardoor mensen met een andere cultuur zich niet welkom voelen. "Nu sluimert diversiteit vaak aan de oppervlakte: we serveren halalvoeding, programmeren enkele zenders op tv en daarmee is de kous af. Wat ik Benetton-diversiteit noem. Maar diversiteit heeft te maken met het DNA van je organisatie, met het volledige beleid: personeel, communicatie… Het vraagt een diepteaanpak."