Volgens de Belgische sociale zekerheid bestaat er tussen België en Marokko een overeenkomst over sociale zekerheid. Die overeenkomst regelt bepaalde rechten voor mensen die tussen beide landen leven of verhuizen. Maar ze betekent niet dat alle uitkeringen onbeperkt in Marokko kunnen worden ontvangen. De regels verschillen sterk naargelang het soort uitkering.
Lees ook : Harde grens voor werklozen in België: let op je uitkering bij reis naar Marokko
Voor een gewoon Belgisch pensioen ligt de situatie meestal anders dan voor een sociale uitkering. Een rustpensioen of overlevingspensioen kan in veel gevallen verder worden betaald aan iemand die in Marokko woont, op voorwaarde dat de administratieve formaliteiten worden gevolgd. Wie verhuist of langdurig buiten België verblijft, moet dat melden aan de bevoegde diensten en bereikbaar blijven voor officiële controles.
Veel strenger zijn de regels voor de inkomensgarantie voor ouderen, de IGO. Dat is een aanvulling voor ouderen met een laag inkomen. Volgens de regels die door de bevoegde Belgische instanties worden uitgelegd, moet de hoofdverblijfplaats van de betrokkene in België blijven. Wie een IGO ontvangt, mag maximaal 29 dagen per jaar in het buitenland verblijven. Dat geldt dus ook voor een verblijf in Marokko.
Voor Marokkaanse ouderen in België kan dit een grote valkuil zijn. Iemand die bijvoorbeeld meerdere maanden in Marokko blijft om familie te bezoeken, te overwinteren of in zijn woning te verblijven, kan zijn IGO in gevaar brengen. Het gaat dan niet om het gewone pensioen zelf, maar om de aanvullende uitkering die bedoeld is voor ouderen die daadwerkelijk in België wonen.
Ook voor werklozen zijn de regels duidelijk. Volgens de RVA moet iemand met een werkloosheidsuitkering in principe in België verblijven en beschikbaar blijven voor de arbeidsmarkt. Een vakantie in Marokko is mogelijk, maar beperkt. Een volledig werkloze heeft recht op 24 vakantiedagen per jaar. Die dagen moeten correct worden aangeduid op de controlekaart. Langdurig in Marokko wonen terwijl men een Belgische werkloosheidsuitkering blijft ontvangen, is dus niet toegestaan.
Voor mensen met een leefloon van het OCMW gelden eveneens strenge voorwaarden. Volgens de POD Maatschappelijke Integratie moet een leefloner die langer dan een maand in het buitenland wil verblijven, het OCMW vooraf verwittigen. Wie dat niet doet, riskeert dat de betaling van het leefloon na de eerste maand wordt opgeschort. In de praktijk kan ook de totale duur van het verblijf in het buitenland tijdens het jaar gevolgen hebben voor de betaling.
Bij ziekte- of invaliditeitsuitkeringen is de situatie iets genuanceerder. De Belgische sociale zekerheid wijst erop dat wie tijdelijk of langdurig naar het buitenland gaat, vooraf contact moet opnemen met het ziekenfonds. In sommige gevallen is toestemming van de adviserend arts nodig. Het ziekenfonds moet ook het adres in Marokko kennen, zodat medische controle mogelijk blijft. Wie zonder de juiste formaliteiten vertrekt, kan een schorsing of zelfs een terugvordering riskeren.
Voor tegemoetkomingen aan personen met een handicap bestaan er ook beperkingen. Volgens de informatie van de Belgische overheid kan een tijdelijk verblijf in het buitenland mogelijk zijn, maar meestal binnen duidelijke grenzen. Bij een definitief vertrek uit België kunnen bepaalde tegemoetkomingen stoppen, vooral wanneer de betrokkene niet langer in België gedomicilieerd is of er niet meer werkelijk verblijft.
De boodschap voor Marokkanen in België is dus duidelijk: naar Marokko reizen mag vaak, maar niet altijd zonder gevolgen. Wie alleen een klassiek pensioen ontvangt, heeft meestal meer mogelijkheden dan iemand die een leefloon, werkloosheidsuitkering, IGO of andere verblijfsgebonden uitkering krijgt.
Lees ook : Naar Marokko met een ziekte-uitkering? Dit zegt de Belgische wet
Wie regelmatig naar Marokko gaat, doet er goed aan zijn dagen zorgvuldig te tellen, elke verplichte melding op tijd te doen en documenten te bewaren. Een verblijf dat familiaal normaal lijkt, kan administratief een probleem worden. In sommige gevallen kan één te lange reis al genoeg zijn om een uitkering tijdelijk of definitief in gevaar te brengen.