Marokko-EU: jackpot voor Europeanen, Marokkanen krijgt kruimels

Volgens het toekomstig Instrument voor Europa in de Wereld blijven bedrijven uit het zuidelijk nabuurschap toegelaten tot Europese aanbestedingen en subsidies. Brussel bouwt echter de mogelijkheid in om de toegang te beperken op basis van veiligheid, strategische afhankelijkheid of de bescherming van Europese belangen.

Lees ook : Europese valkuil dreigt Marokkaanse bedrijven uit te sluiten

In zulke gevallen kan een Europees bedrijf de hoofdopdracht voor een project in Marokko binnenhalen en de uitvoering gedeeltelijk uitbesteden aan lokale partijen. De Marokkaanse bedrijven voeren dan wel werkzaamheden uit, maar hebben geen controle over de financiering of de gebruikte technologie.

Dit risico speelt met name in strategische sectoren zoals digitale infrastructuur, kritieke grondstoffen, technologische apparatuur en klimaatinvesteringen. Bovendien maakt het Europese kader het mogelijk om in specifieke gevallen rechtstreeks subsidies te verlenen aan private bedrijven uit de Unie, zonder openbare aanbesteding.

Deze situatie wordt geanalyseerd in het rapport "Tied aid and strategic procurement", opgesteld in opdracht van de ontwikkelingscommissie van het Europees Parlement. De auteurs waarschuwen dat een Europese voorkeursbehandeling lokale ondernemingen verandert in eenvoudige onderaannemers. Europese groepen behouden zo de meest winstgevende contracten.

Daarnaast blijft Marokko ook na de oplevering van projecten afhankelijk van Europese leveranciers voor onderhoud, updates en onderdelen. Dit beperkt de overdracht van kennis en verhindert dat Marokkaanse bedrijven doorgroeien naar een hoger niveau.

Lees ook : EU geeft miljarden aan Marokko, maar eigen bedrijven strijken winst op

Het rapport adviseert daarom om echte deelname van lokale leveranciers te garanderen via technologieoverdracht en kennisdeling. De studie benadrukt dat Marokko projecten kan faciliteren zonder dat de eigen economie daarvan de voornaamste vruchten plukt.