Marokko wil afhankelijkheid van Spanje afbouwen, bespreekt groot project met Portugal

De mogelijke elektriciteitsverbinding tussen Marokko en Portugal zorgt volgens een deel van de Spaanse pers voor bezorgdheid. Jornal Económico beschrijft het project als een manier voor Rabat om voor zijn elektriciteitshandel met Europa niet langer uitsluitend van Spanje afhankelijk te zijn.

Op Bladna.nl: Politieke ruzie met Spanje, maar Marokko kan op energiegebied moeilijk zonder

De herlancering van het dossier dateert echter van vóór de recente crisis in Sebta. Het project werd op 20 juli in Lissabon opnieuw aangekondigd na een ontmoeting tussen de Marokkaanse minister van Energietransitie Leila Benali en haar Portugese ambtgenoot Maria da Graça Carvalho.

Marokko is momenteel via twee onderzeese elektriciteitsverbindingen met Spanje aan het Europese net gekoppeld. De eerste werd in 1997 in gebruik genomen en de tweede in 2006.

Volgens de commerciële capaciteit die door Red Eléctrica wordt gepubliceerd, kan momenteel 900 megawatt van Spanje naar Marokko worden gestuurd en 600 megawatt in de andere richting.

Een verbinding met Portugal zou dus een extra route creëren en de Spaanse verbindingen niet vervangen. Spanje blijft voorlopig een belangrijke leverancier van elektriciteit aan Marokko.

Project werd ooit op 800 miljoen euro geraamd

Rabat en Lissabon willen de Europese Commissie vragen om de interconnectie te erkennen als een belangrijk project voor Europa en Afrika. Zo’n status kan toegang geven tot Europese financiering.

Beide landen willen daarnaast netbeheerders, elektriciteitsproducenten en andere private investeerders raadplegen, meldt het Portugese agentschap voor handel en investeringen.

De technische oplossing ligt nog niet vast. Portugal onderzoekt een rechtstreekse onderzeese verbinding, een constructie waarbij Marokko, Portugal en Spanje betrokken zijn, of deelname aan een particuliere infrastructuur.

Er is nog geen investeringsbesluit genomen. In 2018 werd de kostprijs op ongeveer 800 miljoen euro geraamd. Volgens Lissabon is dat bedrag door veranderde materiaalprijzen, technologie en mogelijke trajecten inmiddels achterhaald. Portugal wil het project alleen uitvoeren met Europees of privaat geld, zodat de rekening niet bij belastingbetalers en consumenten terechtkomt.

De kabel zou Marokko de mogelijkheid geven om overschotten aan zonne- en windenergie naar Portugal te sturen en tegelijkertijd elektriciteit te importeren wanneer de eigen vraag stijgt. Dat is extra relevant omdat de Marokkaanse stroomimport in 2026 sterk is toegenomen.

Op Bladna.nl: Marokko heeft steeds meer buitenlandse stroom nodig: import schiet 34,6% omhoog

Ook Portugal kan voordeel halen uit de verbinding. Het Portugese elektriciteitsnet is momenteel alleen via Spanje verbonden met de rest van Europa.

Na de grote stroomstoring van april 2025 stelde Maria da Graça Carvalho dat een verbinding met Marokko het herstel van de elektriciteitsvoorziening in Portugal mogelijk had kunnen versnellen.

Een bouwkalender bestaat nog niet. Het dossier moet eerst aan Brussel worden voorgelegd en vervolgens worden besproken tijdens de volgende top tussen Marokko en Portugal, die begin 2027 wordt verwacht.