Politieke ruzie met Spanje, maar Marokko kan op energiegebied moeilijk zonder

Onder de Straat van Gibraltar lopen twee elektriciteitsverbindingen tussen Marokko en Spanje. De eerste is sinds 1997 in gebruik en de tweede sinds 2006. Samen beschikken ze over een capaciteit van 1400 megawatt.

Lees ook : 39,6% in Marokko, 2,1% in Algerije: enorme kloof in hernieuwbare energie

Volgens officiële gegevens die zijn verzameld door EFE stuurde Spanje in 2025 ongeveer 3,9 terawattuur elektriciteit naar Marokko. De totale Marokkaanse vraag bedroeg dat jaar naar schatting 49 TWh. De Spaanse leveringen kwamen daarmee overeen met ongeveer 8% van het Marokkaans elektriciteitsverbruik.

Ook de balans tussen beide landen is duidelijk verschoven. Het saldo van de geplande elektriciteitsstromen kwam in 2025 uit op 3743 gigawattuur in het voordeel van Spanje. Dat was het hoogste niveau sinds 2017.

Het was bovendien voor het vierde jaar op rij dat er meer elektriciteit vanuit het Iberisch Schiereiland naar Marokko stroomde dan andersom. Die trend zet zich in 2026 voort. Tussen januari en juli stond de teller volgens de fysieke uitwisselingen die door Red Eléctrica werden geregistreerd al op een Spaans exportsaldo van 2600 GWh richting Marokko.

Ook voor brandstof speelt Spanje grote rol

De situatie was enkele jaren geleden nog heel anders. In 2019 was Marokko netto-exporteur van elektriciteit naar Spanje geworden, nadat nieuwe productiecapaciteit in gebruik was genomen.

De sluiting van de Maghreb-Europa-gaspijpleiding in 2021 en het stopzetten van de elektriciteitsuitwisseling met Algerije maakten de verbinding met Spanje daarna opnieuw belangrijker.

Maar de energieband gaat veel verder dan alleen stroom. Marokko kocht in 2025 meer dan 3 miljoen ton aardolieproducten in Spanje. Dat vertegenwoordigde ongeveer 23% van de totale Marokkaanse invoer in deze categorie.

Voor diesel was de Spaanse rol eveneens aanzienlijk. Van alle diesel die Marokko importeerde, kwam 21,5% uit Spaanse raffinaderijen.

Die leveringen namen in één jaar wel met 22,4% af. Een van de verklaringen is de groeiende invoer van Russische brandstof, die tegen concurrerender prijzen wordt aangeboden. Aardolieproducten waren in 2025 nog altijd goed voor 51% van de Marokkaanse energiemix.

Marokko bouwt zijn capaciteit voor hernieuwbare energie snel uit, maar blijft voor zowel brandstoffen als het evenwicht op het elektriciteitsnet sterk aangewezen op import.

Tegelijk werken Rabat en Madrid aan een derde elektriciteitsverbinding tussen beide landen, waarmee de capaciteit onder de Straat van Gibraltar verder moet worden uitgebreid.

Lees ook : Kan Spanje echt de economie van Marokko uitschakelen?

Juist tijdens de huidige spanningen rond Ceuta laten de energiestromen daardoor een andere werkelijkheid zien: politiek kunnen Marokko en Spanje tegenover elkaar komen te staan, maar een langdurige breuk zou voor Marokko ook rechtstreeks gevolgen hebben voor zijn energievoorziening.