De groeiende aanwezigheid van Marokkanen in Spanje roept de vraag op of niet alleen migranten zich aanpassen aan hun woonland, maar ook de Spaanse bevolking gewoonten van haar Marokkaanse buren overneemt. Vier onderzoeksters van de UNED en de Universiteit van Almería onderzochten dat in een studie in het International Journal of Intercultural Relations, waarvan de resultaten in het nummer van november 2026 zijn gepubliceerd.
Op Bladna.nl: "Ik ben Marokkaans en Spaans en zie dat als een voorrecht”
Paola Raipán-Gómez en haar collega’s ondervroegen online 361 in Spanje geboren Spanjaarden. 53,4% van de deelnemers was vrouw.
De onderzoekers wilden vaststellen in hoeverre Spanjaarden culturele elementen van Marokkaanse oorsprong al in hun eigen leven hadden opgenomen en in hoeverre zij bereid zouden zijn dat in de toekomst te doen.
Daarvoor maakten ze een onderscheid tussen twee zaken. Enerzijds moesten deelnemers aangeven welke Marokkaanse culturele elementen ze daadwerkelijk al hadden overgenomen. Anderzijds werd gevraagd welke elementen ze eventueel zouden willen overnemen.
De onderzoeksters maakten bovendien onderscheid tussen perifere culturele domeinen en meer centrale culturele dimensies. Bij perifere elementen gaat het om praktijken die relatief gemakkelijk in het dagelijkse leven kunnen worden opgenomen zonder dat iemand fundamentele aspecten van zijn eigen identiteit of levenswijze hoeft te veranderen. Centrale dimensies vragen daarentegen om diepere aanpassingen.
De resultaten tonen een duidelijke kloof tussen bereidheid en daadwerkelijk gedrag. De ondervraagde Spanjaarden zeggen vaker bereid te zijn elementen uit de Marokkaanse cultuur over te nemen dan dat zij aangeven dit nu al te doen. De openheid is bovendien duidelijk groter voor perifere praktijken dan voor centrale culturele aspecten.
Over het geheel genomen blijft het daadwerkelijke niveau van culturele overname echter relatief laag. Dat geldt vooral voor de meer centrale culturele dimensies.
Veranderen goede relaties met Marokkanen de situatie?
De onderzoekers bekeken vervolgens welke invloed persoonlijk contact met mensen van Marokkaanse afkomst heeft. Daaruit blijkt dat positieve contacten samenhangen met een grotere culturele overname.
Maar dat verband is niet voor iedereen hetzelfde. De eigen opvattingen van deelnemers over culturele diversiteit en multiculturalisme spelen een belangrijke rol.
Bij perifere culturele praktijken blijkt dat mensen die positieve contacten met Marokkanen hebben meer van die gewoonten overnemen wanneer zij zelf gemiddeld tot sterk positief tegenover multiculturalisme staan. Volgens de onderzoeksters werken de kwaliteit van persoonlijke relaties en de openheid voor diversiteit dus samen.
Bij centrale culturele elementen is het effect nog selectiever. Daar bestaat alleen bij deelnemers met een sterke steun voor multiculturalisme een verband tussen positieve contacten met Marokkanen en de bereidheid om elementen van hun cultuur over te nemen.
Op Bladna.nl: Spanje schrapt lessen Arabisch en Marokkaanse cultuur op tien scholen
De resultaten suggereren daarmee niet dat veel Spanjaarden de Marokkaanse cultuur daadwerkelijk overnemen. Ze laten vooral zien dat de bereidheid daartoe groter is dan de huidige praktijk en dat positieve relaties met Marokkanen vooral tot meer culturele toenadering leiden bij mensen die al relatief openstaan voor multiculturalisme.