Nederland mag privébedrijf inzetten om huis in Marokko op te sporen

De zaak draaide om de gemeente Gouda, die SOZA XPERT opdracht had gegeven om mogelijke bezittingen in Marokko van een vrouw en haar echtgenoot te onderzoeken.

Op Bladna.nl: Nederlandse gemeenten zoeken bezit in Marokko, samenwerking is "niet optimaal"

Met hun persoonsgegevens doorzocht het bedrijf Marokkaanse kadastrale registers. Daaruit kwam een woning naar voren die voor de helft op naam van de vrouw stond en voor de andere helft op naam van haar echtgenoot en dochter.

Een Marokkaanse onderneming, ICOTEX, voerde vervolgens van buitenaf een taxatie van de woning uit. De waarde werd vastgesteld op 1,36 miljoen dirham, omgerekend 125.288 euro tegen de wisselkoers van 11 april 2019, blijkt uit een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep.

Het echtpaar had het bezit niet aan de gemeente gemeld. Nadat zij vervolgens weigerden gevraagde documenten te leveren, werd de bijstandsuitkering vanaf 30 augustus 2019 ingetrokken en werd een nieuwe aanvraag uit februari 2020 afgewezen.

Privébedrijf mag kadaster raadplegen

De vrouw betoogde dat een gemeente zulke onderzoekswerkzaamheden niet aan een private onderneming mocht uitbesteden. Volgens de Centrale Raad van Beroep is het raadplegen van Marokkaanse kadastrale registers en het laten uitvoeren van een externe taxatie echter geen kerntaak die uitsluitend door gemeenteambtenaren mag worden uitgevoerd.

De uiteindelijke beoordeling van het onderzoek en de beslissing over de bijstand bleven wel bij de sociale dienst van Gouda.

De rechters erkennen dat het onderzoek naar het eigendom en de bezichtiging van de woning een inmenging in de privacy vormt. Die inmenging was volgens hen in deze zaak beperkt, noodzakelijk en proportioneel.

Nederlandse gemeenten kunnen ook via officiële kanalen onderzoek laten uitvoeren naar niet-aangegeven vastgoed in Marokko. Daarbij wordt onder meer gebruikgemaakt van persoonsgegevens en, wanneer daarvoor toestemming bestaat, het Marokkaanse CIN-nummer.

De rechter stelt tegelijk grenzen. In een andere zaak bleek informatie uit Marokko onvoldoende betrouwbaar omdat niet duidelijk was welke instantie de gegevens had geleverd en waarop ze precies waren gebaseerd.

Een recent Nederlands dossier laat bovendien zien dat vragen over Marokkaans vastgoed en bankrekeningen niet automatisch betekenen dat een uitkering definitief mag worden geweigerd. Een vrouw kreeg voorlopig 95% van haar bijstand terug ondanks grote onduidelijkheid over haar vermogen in Marokko.

Op Bladna.nl: Ook als je ouders er wonen, kan huis in Marokko je bijstand in Nederland kosten

De regel is daarmee niet dat iedere melding over een woning voldoende is: een gemeente mag een privébedrijf gebruiken om het Marokkaanse kadaster te raadplegen en een huis te laten taxeren, maar de bewijzen waarop een uitkeringsbesluit wordt gebaseerd moeten concreet en controleerbaar blijven.