68 mensen gaan naar afspraak in België en belanden in detentiecentra

Het aantal ligt nu al bijna even hoog als in heel 2025. Toen werden 71 mensen na een afspraak bij de Belgische vreemdelingendienst vastgezet. Dat blijkt uit cijfers die door persbureau Belga werden gepubliceerd.

Lees ook : Zijn Frans is te goed, België twijfelt aan studieplan en weigert visum

Een van de zaken betreft een Palestijn die op 21 mei 2026 naar een gesprek bij de Dienst Vreemdelingenzaken kwam. Na afloop van de afspraak werd hij van zijn vrijheid beroofd en naar een gesloten centrum overgebracht. De vreemdelingendienst verwees naar meerdere eerdere bevelen om België te verlaten waaraan de man geen gevolg had gegeven. Volgens de administratie bestond daarnaast een risico dat hij zou onderduiken.

Zijn advocaat betwist dat. De Palestijn woont volgens hem met zijn partner in België, het stel verwacht een kind en de man was tot dan toe steeds verschenen op de afspraken waarvoor hij werd opgeroepen. De verdediging vond dat de man naar de kantoren van de vreemdelingendienst was gelokt. In de uitnodiging stond niet dat hij tijdens of na het gesprek kon worden vastgezet.

Geen waarschuwing voor mogelijke opsluiting nodig

De zaak belandde uiteindelijk bij het Belgische Hof van Cassatie. De rechters gingen niet mee in het argument dat sprake was van misleiding.

Volgens het hof bestaat er geen wettelijke bepaling die de Dienst Vreemdelingenzaken verplicht iemand vooraf te waarschuwen dat een afspraak kan eindigen met een vrijheidsberoving. De administratie hoeft in de uitnodiging evenmin precies uit te leggen waarom zij de betrokken persoon wil spreken.

Dat betekent niet dat iedereen die na een afspraak wordt vastgezet automatisch rechtmatig van zijn vrijheid is beroofd. Het Hof van Cassatie oordeelde uitsluitend dat het ontbreken van een waarschuwing op zichzelf onvoldoende is om van een valstrik te spreken.

Een plaatsing in een gesloten centrum moet nog altijd worden gebaseerd op de persoonlijke situatie van de betrokkene. Daarbij kan het gaan om eerdere bevelen om het grondgebied te verlaten, het niet naleven daarvan of een concreet risico op onderduiken. Ook persoonlijke omstandigheden, zoals een partner, kinderen of andere banden met België, moeten bij de beoordeling in rekening worden genomen.

Voor gespecialiseerde advocaten en vluchtelingenorganisatie CIRÉ blijft ondertussen een moeilijk dilemma bestaan. Wie een oproep in het kader van een asiel- of beschermingsprocedure negeert, kan worden geacht afstand te hebben gedaan van zijn aanvraag. Het dossier kan daardoor worden gesloten. Wie wel naar de afspraak gaat, loopt in bepaalde omstandigheden het risico ter plaatse te worden vastgezet en naar een gesloten centrum te worden gebracht.

Lees ook : Marokkaan vult visumdossier aan, vier dagen later weigert België opnieuw

De Dienst Vreemdelingenzaken ontkent dat bij deze afspraken een "list" wordt gebruikt. De Belgische administratie stelt binnen de wet te handelen en is niet van plan de inhoud van haar uitnodigingen of de gevolgde werkwijze te veranderen. Het oordeel van het Hof van Cassatie neemt de juridische beschuldiging van een valstrik in deze zaak weg, maar verandert niets aan het dilemma: niet verschijnen kan de procedure in gevaar brengen, terwijl wel verschijnen tot opsluiting kan leiden.