De schaarste aan arbeidskrachten in Europa vormt volgens De Haas, hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam, een echte "aantrekkingsfactor". Hij analyseert de situatie naar aanleiding van de recente gebeurtenissen in Sebta in El País.
Op Bladna.nl : Van aardbeien plukken in Spanje naar eigen baas : Marokkaanse vrouwen starten revolutie
De aankomst van meer dan 70.000 migranten in Sebta illustreert volgens hem een fundamenteel probleem in het Europese migratiebeleid. Sinds de jaren negentig zijn grenzen steeds strenger bewaakt, maar irreguliere migratie is niet verdwenen. De routes zijn vooral moeilijker en gevaarlijker geworden.
Daartegenover blijven sectoren als landbouw en ouderenzorg personeel zoeken. De mogelijkheden om mensen legaal voor dergelijke banen te laten migreren sluiten onvoldoende aan op de vraag.
Voor Marokko is dat bijzonder relevant. De geografische nabijheid, de menselijke banden met Spanje en de regelmatige behoefte aan personeel maken Marokkaanse werknemers aantrekkelijk voor de Spaanse arbeidsmarkt.
Grenzen dicht, maar vacatures blijven open
Volgens De Haas zit er een tegenstrijdigheid in het beleid van Europese regeringen. Ze beloven de immigratie te beperken, terwijl tegelijkertijd wordt toegestaan dat mensen zonder geldige verblijfsstatus werken in sectoren die moeilijk personeel vinden.
Juist deze werknemers bevinden zich in een kwetsbare positie en accepteren vaak zwaar of laagbetaald werk waarvoor minder lokale werknemers beschikbaar zijn. Marokkanen spelen al jaren een belangrijke rol op de Spaanse arbeidsmarkt en behoren tot de grootste groepen buitenlandse werknemers in Spanje.
De onderzoeker bestrijdt daarnaast het idee dat economische ontwikkeling in Marokko automatisch tot minder emigratie leidt. Hogere inkomens en een betere opleiding kunnen in eerste instantie juist meer mensen de middelen en ambitie geven om te vertrekken. Pas bij een veel hoger ontwikkelingsniveau neemt emigratie doorgaans af.
Ook strengere grenscontroles kunnen een onverwacht effect hebben. Wanneer migranten weten dat terugkeren naar Europa na een tijdelijk verblijf in Marokko zeer moeilijk wordt, zijn ze minder geneigd terug te gaan. Tijdelijke migratie kan daardoor juist veranderen in permanente vestiging.
Op Bladna.nl : Marokkanen in Spanje leiden leven van hard werken en onzekerheid
Volgens De Haas ligt een duurzamere oplossing daarom in echte legale migratiekanalen en strengere controle op arbeidsvoorwaarden. Zonder zulke mogelijkheden blijft de behoefte aan werknemers migranten aantrekken, terwijl gesloten grenzen hen juist richting irreguliere routes duwen.