De Nederlandse regering onderzocht uitvoerig hoe de Koninklijke Marokkaanse Marine de twee autonome marineschepen van 13 miljoen euro zou kunnen gebruiken.
Dat blijkt uit een brief van de Nederlandse regering aan de Tweede Kamer van 13 juli. Daarin leggen de betrokken ministers uit waarom een Nederlands bedrijf toestemming heeft gekregen om het militaire materieel naar Marokko uit te voeren.
Op Bladna.nl: Mysterie rond Nederlandse droneverkoop aan Marokko: alles wijst richting Israëlische Seagull
De Nederlandse autoriteiten erkennen dat Marokko feitelijk het gezag uitoefent over een groot deel van de Sahara. De Marokkaanse strijdkrachten zijn in het gebied aanwezig en de Koninklijke Marine voert activiteiten uit in de aangrenzende territoriale wateren. Volgens de risicoanalyse vormt die aanwezigheid op zichzelf echter geen aanwijzing dat de drones zullen worden gebruikt om "met geweld territoriale aanspraken af te dwingen".
Ook de confrontaties tussen Marokko en het Polisario-front werden in de beoordeling meegenomen. Nederland stelt dat de resterende gevechten beperkt en kleinschalig zijn en zich voornamelijk landinwaarts afspelen.
Het conflict heeft volgens Den Haag geen wezenlijke maritieme component. Er is evenmin sprake van een conflict tussen staten op zee of van concurrerende territoriale aanspraken in de betrokken wateren die het risico van de uitvoer zouden vergroten.
Drones vooral bedoeld voor defensieve missies
De twee autonome vaartuigen zijn voornamelijk ontworpen voor defensieve onderzeebootbestrijding en het opsporen en onschadelijk maken van zeemijnen.
Door hun gespecialiseerde configuratie zouden aanzienlijke technische aanpassingen nodig zijn om de drones voor andere doeleinden te gebruiken. Eventuele wapens aan boord dienen volgens de Nederlandse analyse om de vaartuigen te beschermen en hun missies tegen onderzeeërs en zeemijnen te ondersteunen.
De systemen geven Marokko daarmee volgens Den Haag geen algemene offensieve capaciteit die eenvoudig in het conflict rond de Sahara kan worden ingezet.
Ook de politieke en regionale situatie speelde mee. De Nederlandse regering omschrijft Marokko als een "stabiele en strategische veiligheidspartner" in een instabiele regio. Nederland heeft volgens de brief belang bij een stabiel en betrouwbaar Marokko aan de zuidgrens van de Europese Unie.
Daarnaast speelt het koninkrijk een belangrijke rol in de bestrijding van illegale migratie via de route tussen West-Afrika en de Canarische Eilanden. De maritieme drones zijn volgens de Nederlandse autoriteiten echter niet geschikt voor migratiecontroles.
Op Bladna.nl: Zweeds defensierapport: Himars, Apaches en drones geven Marokko duidelijk voordeel
De Koninklijke Marokkaanse Marine wil de drones gebruiken om onderzeeërs beter te kunnen opsporen en zeemijnen te neutraliseren. Marokko beschikt al over schepen met sonarapparatuur en wil tegelijk zijn achterstand op het gebied van onderzeeërs wegwerken.
Nederland toetste de export aan acht Europese criteria voor de uitvoer van militair materieel. Daarbij werd onder meer gekeken naar regionale stabiliteit, de mensenrechtensituatie en het risico dat de apparatuur voor agressie tegen een ander land wordt gebruikt.
De regering concludeerde uiteindelijk dat er geen duidelijk risico bestaat dat de drones worden ingezet voor externe agressie of om territoriale aanspraken met geweld af te dwingen. De exportvergunning voor de twee vaartuigen is daarom goedgekeurd.