Marokko-Algerije: Sahara-ruzie hoeft niet alles te blokkeren

De auteurs stellen niet voor om het belang van het Sahara-dossier te verminderen of de diplomatieke afhandeling ervan te omzeilen. Zij adviseren wel om niet langer de gehele tweezijdige relatie afhankelijk te maken van de voorafgaande oplossing van dit specifiek conflict.

Lees ook : Marokko-Algerije: heropening grens zonder op vrede te wachten

Al tientallen jaren heeft elke nieuwe spanning rond de Sahara invloed op diplomatieke betrekkingen, economische uitwisselingen, het personenverkeer en regionale samenwerking. Deze dynamiek leidt tot het idee dat geen enkele toenadering mogelijk is zolang er geen definitieve oplossing is gevonden.

Het rapport noemt deze afwachtende houding verlammend. Hoewel de Sahara het belangrijkste wrijvingspunt vormt, vat het niet de gehele rivaliteit samen. Die rivaliteit wordt ook gevoed door de Zandoorlog van 1963, regionale concurrentie en decennia van politiek wantrouwen.

Beide landen zouden hun respectieve standpunten over de Sahara kunnen behouden en tegelijkertijd samenwerken op terreinen met een lage politieke lading. Water, klimaat, gezondheid, voedselveiligheid en het beheer van natuurrampen worden als opties genoemd.

Rabat en Algerije kampen met vergelijkbare kwetsbaarheden, zoals droogte, watertekorten, bosbranden en gezondheidsrisico’s. Technische uitwisselingen of bijstandssystemen vereisen in eerste instantie geen volledige normalisatie van de diplomatieke relaties.

Ook kunnen er weer verbindingen worden gelegd tussen universiteiten, onderzoekers, economische spelers en culturele instellingen. Het doel is om contacten regelmatiger te maken, aangezien deze nu zeldzaam of afwezig zijn.

Daarnaast zou een beperkte coördinatie gezocht kunnen worden bij bepaalde risico’s uit de Sahel die de stabiliteit van beide buurlanden raken. Het rapport pleit voor een geleidelijke, kadergebonden en controleerbare samenwerking, in plaats van een onmiddellijke verzoening op basis van enkel verklaringen.

Door dossiers te scheiden wordt voorkomen dat meningsverschillen over de Sahara automatisch gesprekken over familiale, humanitaire, economische of veiligheidskwesties blokkeren. Zo blijft de kern van het geschil behouden zonder dat het de gehele relatie monopoliseert.

Volgens de auteurs zal een hervatting van de samenwerking de diepere oorzaken van de rivaliteit niet automatisch oplossen. Het kan wel zorgen voor een minimale voorspelbaarheid en het idee verminderen dat winst voor de buurman automatisch verlies voor de ander betekent.

Lees ook : Marokko-Algerije: het echt gevaar is niet de oorlog

Toenadering hoeft dus niet te beginnen met een historisch akkoord. Het kan ontstaan uit beperkte samenwerking bij concrete problemen, zonder dat een van beide landen de standpunten over de Sahara hoeft op te geven.