13 januari 2026 - 07:00 - Marokko
Europa blijft grote hoeveelheden landbouwgif exporteren naar landen buiten de Europese Unie, waaronder Marokko. Hoewel het gebruik van deze pesticiden op eigen bodem strikt verboden is vanwege de risico’s voor mens en milieu, staat de wetgeving de productie en verkoop aan derde landen nog steeds toe. Een recent rapport van de Zweedse organisatie Swedwatch werpt een nieuw licht op de omvang van deze handelsstromen en de gevolgen voor de ontvangende landen.
Volgens de organisatie exporteren Europese bedrijven duizenden tonnen gevaarlijke pesticiden naar landen buiten Europa, terwijl deze pesticiden verboden zijn voor gebruik in de Europese Unie vanwege hun schadelijke effecten op de menselijke gezondheid en het milieu, maar elders nog steeds veelvuldig worden gebruikt. Alleen al in 2024 werd bijna 122.000 ton van deze middelen verscheept. De ladingen bevatten 44 verschillende producten die als zeer gevaarlijk zijn aangemerkt. Deze middelen waren bestemd voor de landbouw in landen als Marokko, Zuid-Afrika, Kenia, Ivoorkust, Soedan en Tunesië.
Lees ook: Giftige paprika’s in Europa: Marokko ter verantwoording geroepen
De export is mogelijk omdat Europese verboden vaak alleen gelden voor het gebruik op de velden binnen de lidstaten. De fabricage en internationale handel blijven daardoor buiten schot. Swedwatch wijst erop dat de productieketens hierdoor ongestoord kunnen blijven draaien, waarbij de focus verschuift naar markten waar de gezondheidsvoorschriften minder streng zijn. De organisatie benadrukt dat deze pesticiden, die te gevaarlijk worden geacht voor Europese burgers, nog steeds worden geproduceerd om elders te worden verkocht.
In de praktijk betekent dit dat lokale landbouwers direct in contact komen met de chemische stoffen. Vaak ontbreekt het aan de nodige beschermingsmiddelen om veilig met deze middelen te kunnen werken. Het rapport maakt melding van diverse gezondheidsklachten onder de arbeiders, variërend van huid- en oogirritaties tot ernstige ademhalingsproblemen en incidenten met een dodelijke afloop. Lokale zorgverleners signaleren daarnaast een toename van chronische ziekten in de getroffen regio’s.
Lees ook: Marokkaanse olijven uit Europese supermarkten na pesticide-vondst
Ook de impact op de natuur is aanzienlijk. Onderzoekers zien een sterke achteruitgang in de populaties van bijen en andere bestuivers in gebieden waar de middelen worden ingezet. Daarnaast leiden de chemische resten tot een verslechtering van de bodemvruchtbaarheid en raken drinkwaterbronnen vervuild. Hiermee blijven de gevolgen van het Europese exportbeleid niet beperkt tot de landbouwopbrengst, maar hebben ze een brede uitwerking op het lokale ecosysteem.
