Belgisch, zelfde ervaring, toch minder kans: Marokkaanse naam blijft nadeel

Onderzoekers van de universiteiten van Gent, Brussel en Leuven stuurden 864 fictieve sollicitaties naar 432 vacatures in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. In totaal werden tussen april 2023 en februari 2024 414 organisaties getest.

Lees ook : Verrassing op woningmarkt: Marokkaan (bijna) even welkom als Nederlander

Alle kandidaten waren zogenaamd geboren in Brussel, hadden er gestudeerd, woonden er en hadden er werkervaring opgebouwd. Ze hadden allemaal de Belgische nationaliteit en vergelijkbare kwalificaties.

Slechts drie kenmerken werden aangepast: de naam, de leeftijd en het geslacht. De namen moesten een Belgische, Poolse of Marokkaanse achtergrond suggereren. De resultaten staan in een studie in opdracht van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Het verschil voor kandidaten met een Marokkaans klinkende naam is duidelijk. Hun kans om voor een sollicitatiegesprek te worden uitgenodigd lag 5,8 procentpunt lager dan bij een vergelijkbare kandidaat met een Belgisch klinkende naam.

Wanneer ook andere positieve reacties van werkgevers worden meegerekend, zoals een verzoek om extra informatie of een voorstel voor een andere functie, loopt het verschil op tot 9,5 procentpunt.

Bij Poolse namen vonden de onderzoekers geen vergelijkbaar statistisch significant nadeel.

Boven 50 komt er nog een nadeel bij

Ook leeftijd speelt een grote rol. Kandidaten van 50 of 56 jaar kregen 5,1 procentpunt minder vaak een uitnodiging voor een gesprek dan vergelijkbare sollicitanten van 38 of 44 jaar. Voor alle positieve reacties samen bedroeg het verschil 9,3 procentpunt.

Ook mannen bleken minder kans te maken dan vrouwen met een vergelijkbaar profiel. Zij kregen 4,4 procentpunt minder uitnodigingen voor een gesprek en 6 procentpunt minder positieve reacties.

Daarmee ontstaat een profiel dat op meerdere punten tegelijk wordt benadeeld: een oudere man met een Marokkaans klinkende naam.

De onderzoekers waarschuwen wel voor een belangrijke nuance. Hun resultaten bewijzen niet dat deze drie factoren elkaar statistisch versterken. Wel is aangetoond dat een Marokkaans klinkende naam, een hogere leeftijd en het man-zijn elk afzonderlijk de kansen verkleinen.

De verschillen zijn vooral zichtbaar in de private sector. De studie keek onder meer naar handel, autoreparatie en administratieve en ondersteunende diensten. Bij kleine bedrijven met maximaal 50 werknemers is het effect van een Marokkaans klinkende naam nog groter. Daar ligt de kans op een positieve reactie 14,7 procentpunt lager.

Lees ook : Harde conclusie in België: "School biedt Marokkaanse jeugd geen gelijke kansen"

Over de publieke sector trekken de onderzoekers geen harde conclusie. Het aantal onderzochte vacatures daar was te klein om vast te stellen dat discriminatie er wel of niet voorkomt. De studie noemt verschillende mogelijke oplossingen, waaronder meer bewustwording bij recruiters, betere kennis van de anti-discriminatiewetgeving en anonieme cv’s.

De onderzoekers benadrukken tegelijkertijd dat één test niet voldoende is om een individuele werkgever van discriminatie te beschuldigen. Daarvoor zijn meerdere waarnemingen nodig.