De uitspraken wegen in Spanje extra zwaar omdat Dezcallar van 2001 tot 2004 directeur van het CNI was en eerder ambassadeur in Marokko en later in de Verenigde Staten. Hij deed zijn uitspraken maandag op de Spaanse publieke omroep RTVE.
Op Bladna.nl: Dag vóór 72.000 passages uit Marokko waarschuwde CNI al: rechter wil nu weten wie wat wist
Dezcallar verwerpt theorieën dat de Verenigde Staten of Israël de gebeurtenissen zouden hebben georganiseerd. "Ik zie daar geen enkele reden voor", stelt hij in het interview met RTVE.
Volgens de voormalige diplomaat kan Rabat daarentegen een "lichte verandering van houding" bij Spanje hebben waargenomen. Hij noemt onder meer de Spaanse toenadering tot Algerije, beslissingen rond de nationaliteit van bepaalde Sahrawi’s en wat hij ziet als meer Spaanse zelfstandigheid in het Sahara-dossier.
Dezcallar verbindt die ontwikkelingen aan de ongeveer 72.000 passages die op 30 en 31 juli in Sebta werden geregistreerd. Spaanse politiediensten hebben in een rapport eveneens mogelijke Marokkaanse aansturing beschreven, maar dat is onderdeel van een lopend gerechtelijk onderzoek en geen vastgestelde conclusie. Premier Pedro Sánchez heeft gezegd dat de Marokkaanse grenscontroles faalden, maar dat zijn regering geen bewijs heeft dat Rabat de massale beweging zelf organiseerde.
VS en Israël uitgesloten, Rusland niet volledig
De voormalige CNI-directeur sluit Amerikaanse of Israëlische betrokkenheid dus uit. Hij zegt wel dat andere landen er belang bij kunnen hebben verdeeldheid tussen Europese staten te creëren, en wees daarbij in de richting van Rusland. Ook daarvoor presenteerde hij geen concreet bewijs.
Dezcallar noemt het daarnaast "niet normaal" dat twee maanden na de gebeurtenissen nog altijd zoveel onduidelijkheid bestaat over wat precies gebeurde. Hij uit ook scherpe kritiek op de omstandigheden waarin migranten nog op een strand in Sebta verblijven.
Een ander punt van kritiek betreft de beslissing van de Spaanse regering om meerdere geheime rapporten over de crisis vrij te geven. Dezcallar noemt dat onverstandig omdat buitenlandse diensten volgens hem uit zulke stukken kunnen afleiden wat het CNI wist, welke informatiebronnen het gebruikte en waar eventuele blinde vlekken lagen.
Hij vreest bovendien dat menselijke bronnen voorzichtiger zullen worden wanneer zij denken dat geheime informatie later openbaar kan worden gemaakt. De voormalige diplomaat vraagt zich af of de vrijgave vooral bedoeld was om de politieke verantwoordelijkheid voor de crisis te beperken.
Op Bladna.nl: Tien dagen na Algerije-reis van Sánchez "veranderde houding" Marokkaanse veiligheidsdiensten
De analyse van Dezcallar voegt daarmee een invloedrijke stem toe aan het Spaanse debat, maar verandert de juridische stand van zaken niet: rechter María Tardón onderzoekt nog steeds wie de massale passages organiseerde, welke rol personen aan Marokkaanse zijde mogelijk speelden en wat de Spaanse autoriteiten vooraf wisten.