2 januari 2026 - 11:00 - Wereld
Het Israëlisch parlement heeft ingestemd met een wet die een nationale gedenkdag introduceert voor Joden die vanuit Marokko naar Israël trokken. Deze wet richt zich specifiek op de erkenning van de migranten en degenen die tijdens de riskante, clandestiene reizen om het leven kwamen. De herdenking is officieel vastgelegd op de 23e dag van de Hebreeuwse maand Tevet, waarbij zowel het onderwijs als het parlement een centrale rol krijgen in het levend houden van deze geschiedenis.
Aryeh Deri, de voorzitter van de Shas-partij, reageerde emotioneel op de besluitvorming. Deri werd zelf geboren in het Marokkaanse Meknes en emigreerde in 1968 naar Israël. Volgens hem is er met deze wetgeving een einde gekomen aan een lang proces van erkenning voor de Marokkaanse gemeenschap. Hij verklaarde: "Deze wet markeert de sluiting van een cyclus voor de Marokkaanse gemeenschap, rijk aan haar geschiedenis en haar waardigheid. De staat Israël moet nu de ouders en grootouders gedenken en koesteren die hun leven hebben gegeven om het Land van Israël te bereiken en de erfenis van hun ouderlijk huis door te geven."
Lees ook: "Mama dyali", Israëlisch parlementslid eert Marokkaanse roots in Knesset
De gekozen datum voor de nationale dag herinnert aan een scheepsongeval met de ’Egoz’. Dit schip werd ingezet door de geheime dienst Mossad in een tijd dat het voor Joodse burgers officieel verboden was om Marokko te verlaten. Op 10 januari 1961 verging het schip voor de Marokkaanse kust tijdens zware storm. Alle 44 opvarenden kwamen om het leven. Slechts de helft van de lichamen werd teruggevonden; zij rusten inmiddels op de militaire begraafplaats van de Herzlberg in Jeruzalem.
De nieuwe wet heeft directe gevolgen voor het maatschappelijk leven in Israël. Scholen door het hele land zijn voortaan verplicht om in hun lessen aandacht te besteden aan het erfgoed en de migratiegeschiedenis van de Marokkaanse Joden. Daarnaast zal de Knesset, het Israëlische parlement, elk jaar een speciale zitting organiseren om de slachtoffers en de culturele rijkdom van deze gemeenschap te eren.
Lees ook: Israeliërs met Marokkaanse roots vragen massaal Marokkaans paspoort aan
Met ongeveer een miljoen inwoners van Marokkaanse afkomst vormt deze groep een aanzienlijk deel van de Israëlische bevolking, terwijl in Marokko zelf nog ongeveer 3000 Joden wonen. De relatie tussen de twee landen is de laatste jaren genormaliseerd na een diplomatiek akkoord in 2020. Dit vertaalt zich ook in de cijfers van het Marokkaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, waaruit blijkt dat Israëlische burgers in 2024 verantwoordelijk waren voor meer dan 55 procent van alle elektronische visumaanvragen.
