Marokkanen in Nederland, al 60 jaar, toch sociaal geïsoleerd

Een grootschalig onderzoek, uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit van Oxford, de Universiteit Utrecht en de Radboud Universiteit Nijmegen, onthult een opvallende trend. De segregatie van de Marokkaanse gemeenschap wordt niet louter verklaard door economische verschillen, maar ook door de subtiele, individuele voorkeuren van de inheemse Nederlandse bevolking. Meer dan 8.000 deelnemers werden ondervraagd en de resultaten duiden op een sterke "voorkeur voor gelijkgestemdheid".

Lees ook: Nederlanders: "Liever omrijden dan Marokkaanse buren"

De studie toont aan dat de meerderheid van de Nederlanders zonder migratieachtergrond de voorkeur geeft aan buurten en verenigingen waar het aandeel bewoners met een Marokkaanse of Turkse afkomst laag is. Zelfs als de kosten en de locatie hetzelfde zijn, kiest men liever voor een homogene omgeving. Dit gedrag creëert sociale bubbels die interculturele contacten aanzienlijk beperken.

De onderzoekers zien hierin een vicieuze cirkel: mensen die in minder diverse omgevingen wonen, ontwikkelen nog exclusievere voorkeuren. Met andere woorden, hoe minder iemand wordt blootgesteld aan diversiteit, hoe meer hij die in de toekomst zal vermijden bij het kiezen van een buurt of vrijetijdsbesteding. Dit mechanisme draagt bij aan het in stand houden van de segregatie van de Marokkaanse diaspora, zelfs na tientallen jaren van aanwezigheid.

Er is echter een sprankje hoop: de sportwereld. Het onderzoek laat zien dat etnische voorkeuren bij jongeren in sportclubs veel minder uitgesproken zijn. Sportclubs lijken zeldzame en waardevolle plekken te zijn waar verschillende gemeenschappen elkaar ontmoeten en sterke interculturele banden worden gesmeed. Voor jonge Marokkanen kunnen sportteams een effectievere manier zijn voor integratie dan hun woonomgeving of school.

Lees ook: Nederland: 12.398 keer ’nee’ tegen Marokko

De studie benadrukt dat het doorbreken van deze "onzichtbare muren" meer vereist dan alleen het wegnemen van economische belemmeringen. De echte uitdaging is het aanpakken van deze onbewuste voorkeuren die de sociale geografie van het land bepalen. Zonder een mentaliteitsverandering zal echte sociale mix, die verder gaat dan louter toevallige ontmoetingen, een moeilijk te bereiken doel blijven.