Toen Hassan II de Amerikanen toevertrouwde: "Spanje is sterker"

De uitspraak dateert van 11 juli 1975. Hassan II ontving die dag in Marrakech William Clements, destijds de Amerikaanse onderminister van Defensie.

Lees ook : Hassan II dreigde met oorlog om Sebta e Melilla, Spanje beloofde nederlaag

Tijdens het gesprek kwamen de militaire behoeften van Marokko, de situatie in Algerije en de toekomst van de toen door Spanje bestuurde Sahara aan bod.

Volgens het officieel Amerikaanse gespreksverslag verklaarde Hassan II dat Marokko noch Spanje een oorlog wilde. Als Madrid zich uit de Sahara zou terugtrekken, zou Rabat echter niet toestaan dat daar een machtsvacuüm ontstond. Marokko zou volgens de Koning iedere onafhankelijkheidsbeweging bestrijden, maar niet het Spaanse leger aanvallen.

Hassan II gaf daarvoor twee redenen. Volgens de Amerikaanse notulen zei hij glimlachend dat Spanje militair sterker was en dat beide landen als buren naast elkaar moesten blijven leven.

De uitspraak werd minder dan vier maanden voor de Groene Mars gedaan. Ze wijkt af van latere verhalen waarin Hassan II wordt voorgesteld als een leider die bereid was rechtstreeks oorlog te voeren tegen Spanje. De koning hield wel rekening met beperkte incidenten aan de grens. Hij omschreef die als politieke operaties waarmee de publieke opinie kon worden beïnvloed, niet als het begin van een volledige oorlog.

Tijdens hetzelfde gesprek uitte Hassan II zijn onvrede over de Amerikaanse wapenleveringen aan Marokko. Er waren volgens hem onvoldoende reserveonderdelen en munitie geleverd. De Marokkaanse officieren kregen daardoor het gevoel dat de koning de verkeerde wapenleverancier had gekozen. Hassan II vroeg Washington om de leveringen te versnellen en modernere tanks beschikbaar te stellen.

Hij wilde bovendien dat de Marokkaanse strijdkrachten niet te horen kregen dat bepaalde pantservoertuigen rechtstreeks uit de voorraden van het Amerikaans leger waren gehaald. Die herkomst moest volgens hem een militair geheim blijven.

Hassan II bood Amerikanen bases aan

Het gesprek in Marrakech bevestigde een gevoeliger voorstel dat zes maanden eerder al namens Hassan II aan het Pentagon was overgebracht. Op 27 januari 1975 ontmoette Ahmed Dlimi, toen verantwoordelijk voor de Marokkaanse inlichtingendiensten, verschillende hoge Amerikaanse defensiefunctionarissen in Washington.

Uit het geheim memorandum van die bijeenkomst blijkt dat Hassan II hem toestemming had gegeven toekomstige bases voor de Amerikaanse luchtmacht en marine in Marokko aan te bieden.

William Clements reageerde positief. Het aanbod kon volgens hem nuttig worden als de onderhandelingen over de Amerikaanse militaire bases in Spanje problemen zouden opleveren. Dlimi wees tijdens het gesprek op de verouderde uitrusting van het Marokkaans leger, de groeiende invloed van de Sovjet-Unie in Algerije en de Marokkaanse vrees dat Algerije rechtstreekse toegang tot de Atlantische Oceaan zocht.

Marokko wilde dat alle bij de Verenigde Staten bestelde militaire uitrusting binnen 36 maanden zou worden geleverd. Rabat vroeg onder meer om moderne M60-tanks in plaats van gerenoveerde M48-tanks. Ook wilde het snel duidelijkheid over de levering van Amerikaanse TOW-antitankraketten.

Lees ook : Hassan II overwoog plan voor Sahara-confederatie

De documenten tonen niet aan dat Hassan II de militaire bases in ruil voor deze wapens aanbood. Beide onderwerpen werden tijdens dezelfde gesprekken behandeld, maar er werd geen formele tegenprestatie vastgelegd. Tijdens de bijeenkomst van 11 juli herhaalde Hassan II het aanbod persoonlijk. Zodra het conflict in het Midden-Oosten was opgelost, zou volgens hem niets Marokko nog beletten Amerikaanse bases toe te staan. Die installaties konden Washington helpen wanneer het problemen zou ondervinden met zijn militaire aanwezigheid in Portugal of Spanje.