- Marokko
VN-secretaris-generaal António Guterres wil dat de bevolking van de Sahara zelf wordt geraadpleegd over een toekomstig autonomiestatuut. De aanbeveling komt op een gevoelig moment : Marokko probeert zijn autonomieplan verder te consolideren voordat de VN-Veiligheidsraad op 31 oktober opnieuw over het dossier stemt.
In zijn rapport van 1 oktober vraagt Guterres om een "werkelijk consultatieproces" waarbij de betrokken bevolking een toekomstige regeling vrij moet kunnen aanvaarden of afwijzen.
Op Bladna.nl : Marokko onthult nieuw plan voor autonomie in de Sahara
Daarmee introduceert de VN-topman een belangrijk element in het debat over de praktische uitvoering van het Marokkaanse autonomieplan.
Sinds Resolutie 2797 van oktober 2025 staat dat plan centraal in de onderhandelingen. Marokko werkte het oorspronkelijke voorstel uit 2007 sindsdien verder uit tot een gedetailleerder institutioneel model met onder meer een regering en parlement voor de autonome regio.
Guterres benadrukt tegelijkertijd het recht op zelfbeschikking. Dat betekent echter niet automatisch dat hij een referendum met onafhankelijkheid als optie voorstelt.
Precies daar ligt het fundamentele verschil tussen Marokko en het Polisario. Het Polisario wil een referendum waarin onafhankelijkheid één van de mogelijke uitkomsten is. Rabat wil dat een eventuele stemming uitsluitend betrekking heeft op de goedkeuring van autonomie binnen de Marokkaanse soevereiniteit.
VN-gezant Staffan de Mistura zou tijdens zijn briefing aan de Veiligheidsraad eveneens hebben benadrukt dat een autonomieregeling niet simpelweg aan de bevolking kan worden opgelegd.
De ontwikkeling volgt op de diplomatieke doorbraak van vorig jaar, toen de Veiligheidsraad het Marokkaanse voorstel als centrale basis voor verdere onderhandelingen naar voren schoof. Het autonomieplan wordt sindsdien binnen de VN steeds nadrukkelijker als haalbare oplossing behandeld.
De Verenigde Staten bereiden opnieuw de ontwerptekst voor waarover vóór 31 oktober moet worden gestemd. Washington erkent sinds 2020 de Marokkaanse soevereiniteit over de Sahara.
Ook de toekomst van de MINURSO ligt opnieuw op tafel. Guterres adviseert het mandaat van de missie met een jaar te verlengen, tot 31 oktober 2027.
Op Bladna.nl : Koning Mohammed VI : "Marokko gaat autonomieplan updaten na historische VN-steun"
De discussie gaat daarmee steeds minder alleen over de vraag óf autonomie de basis van een oplossing kan worden, en steeds meer over hoe zo’n status moet worden goedgekeurd en welke stem de Sahrawi-bevolking daar zelf in krijgt.
