220 dirham in de bouw, tot 400 op het land: Marokko komt arbeiders tekort

Het probleem speelt tegelijk in de bouw, landbouw en fabrieken voor autokabels in het noorden van Marokko. Werkgevers krijgen vacatures moeilijk gevuld en zien werknemers steeds vaker vertrekken. Vooral in de bouw is het tekort aan vakmensen nijpend.

Lees ook : Fabrieken in Tanger lopen leeg voor meer winstgevend werk

Volgens de nationale federatie van projectontwikkelaars is het dagloon door de schaarste in sommige regio’s verdubbeld. Gemiddeld zou een bouwvakker inmiddels ongeveer 220 dirham per dag kunnen verdienen.

Daarbij vervaagt zelfs het traditioneel verschil tussen een gewone arbeider en een ervaren "maâlem". Omdat voldoende vakmensen ontbreken, moeten bedrijven soms werkzaamheden die normaal door ervaren professionals worden uitgevoerd aan minder gekwalificeerde werknemers overlaten.

Voor projectontwikkelaars heeft dat directe gevolgen voor de kosten. Niet alleen bouwmaterialen zijn duurder geworden, ook de lonen lopen snel op. Die combinatie kan uiteindelijk doorwerken in de prijzen van nieuwe woningen.

Tot 400 dirham voor 5 uur werk

Op het platteland is de situatie minstens zo opvallend. Jaren van droogte hebben veel inwoners van landelijke gebieden richting de steden gedreven. Nu de landbouw opnieuw werknemers nodig heeft, blijken veel van die mensen niet zomaar terug te willen keren.

Het traditioneel dagloon maakt bovendien steeds vaker plaats voor betaling op basis van het geleverd werk. Naar schatting wordt ongeveer 80% van de landarbeiders inmiddels op die manier betaald. Een werkdag duurt daarbij vaak nog maar 5 tot 6 uur. Wanneer landbouwers de vergoeding omrekenen naar de geleverde prestatie, zeggen ze voor ongeveer 5 uur werk soms tussen 300 en 400 dirham kwijt te zijn. Dat is 3 tot 4 keer het agrarische minimumdagloon van 97,44 dirham in 2026.

De druk kan tegen het einde van het jaar nog verder oplopen. In november en december vallen de oogst van olijven en citrusvruchten samen met het ploegen van landbouwgrond en het zaaien van granen. Daardoor hebben verschillende landbouwgebieden op hetzelfde moment grote aantallen werknemers nodig.

Er bestaan inmiddels afspraken met ministeries en openbare instellingen om arbeidskrachten makkelijker tussen regio’s te laten reizen, maar die maatregelen hebben het tekort nog niet opgelost.

De situatie lijkt op het eerste gezicht moeilijk te rijmen met de werkloosheid in Marokko. In het tweede kwartaal van 2026 bedroeg de officiële werkloosheid 9,5%. Een bredere indicator, waarin ook ondertewerkstelling en mensen die beschikbaar zijn voor werk maar niet actief zoeken worden meegenomen, kwam zelfs uit op 18,9%.

Toch gaat het niet noodzakelijk om dezelfde mensen. Veel werklozen zijn jonge stedelingen of afgestudeerden, terwijl werkgevers vooral mensen zoeken voor fysiek zwaar, seizoensgebonden werk dat soms ver van hun woonplaats wordt aangeboden.

Werkgeversorganisaties pleiten daarom niet alleen voor meer opleiding. Ze vinden ook dat banen aantrekkelijker moeten worden gemaakt, bijvoorbeeld met vervoer, huisvesting, sociale bescherming en betere doorgroeimogelijkheden.

Lees ook : Marokko: miljoenen werklozen, geen bouwvakkers

De paradox wordt daarmee steeds zichtbaarder: Marokko telt veel mensen zonder werk, terwijl bedrijven en landbouwers voor bepaalde banen steeds hogere bedragen moeten bieden om überhaupt nog werknemers te vinden.