Albanië probeert giftig afval in Marokko te dumpen

Het verhaal begint in de vroege zomer van 2024. Het bedrijf Sokolaj kocht tussen de 800 en 1000 ton afval van een bedrijf in Elbasan, Kurum International, en verkocht dit onmiddellijk door aan zijn Kroatische dochteronderneming, GS Minerals. Albanese media melden dat beide bedrijven een factuur presenteerden voor de aankoop van "ijzeroxide", waarvan de export is toegestaan.

Lees ook: Marokko wordt vuilnisbelt van Europa!

102 containers verlieten Dürres richting de grote Italiaanse haven Triëst, waar ze werden geladen op twee vrachtschepen van Maersk, de Campton en de Candor. De schepen zetten koers langs de Afrikaanse kust. Maar een NGO die gespecialiseerd is in het opsporen van giftig afval, het Basel Action Network (BAN), waarschuwde Maersk dat de containers niet alleen ijzeroxide bevatten, maar ook giftig afval, namelijk stof van vlamboogovens (EAFD), dat door de meeste wetgevingen als gevaarlijk afval wordt geclassificeerd.

Dit stof "bevat meestal een complex mengsel van zware metalen, waaronder zink, lood en cadmium, evenals andere elementen zoals ijzeroxide, en de opslag ervan moet onder zeer strikte voorwaarden gebeuren", aldus BAN. De handel in dit soort stof genereert jaarlijks 1,4 miljard euro, "de prijs die mensen betalen om er vanaf te komen", legt Jim Puckett, de voorzitter van BAN, uit.

Lees ook: Marokkaanse minister: "Afvalimport uit Europa economische meevaller"

Terwijl de NGO Maersk vroeg om de reis van zijn schepen te onderbreken om de inhoud van de containers te laten analyseren, zwegen de twee vrachtschepen die zich in de buurt van Zuid-Afrika bevonden en meerden ze aan in Singapore. Thailand, de eindbestemming, gewaarschuwd door BAN, weigerde de containers omdat ze giftig afval zouden bevatten.

De rederij MSC kreeg vervolgens de opdracht om de vrachtschepen vanuit Singapore terug te sturen naar Albanië. Ze besloot haar missie eind augustus uit te voeren. Geen enkel land wilde dit afval accepteren. De Albanese premier Edi Rama was geïrriteerd door de verdenking van toxiciteit. "Er is geen bewijs dat dit afval giftig is," hield hij vol tijdens een vragenuurtje in het parlement, en weigerde dat zijn land het afval terugnam.

"Als de containers gevaarlijke stoffen bevatten, kunnen ze niet naar een ander land worden verzonden zonder de schriftelijke toestemming van het exporterende land, Albanië, de transitlanden Italië, Malta, Marokko, Zuid-Afrika en Singapore, en het importerende land, Thailand," herinnerde BAN in een open brief aan de Albanese autoriteiten.

Lees ook: Marokko verbiedt invoer afval

"Geen van deze landen heeft zijn toestemming gegeven en daarom, als blijkt dat de containers gevaarlijk afval bevatten, vormen de zendingen ’illegaal verkeer’ in de zin van artikel 9 van het Verdrag van Bazel. Een strafbaar feit," voegde de NGO eraan toe. Op 26 september werden de Campton en de Candor verdeeld tussen Afrika en Europa: één in Egypte en de ander in Italië.